كه حامل لوا علىّ بن ابيطالب عليه السّلام بود . غزوة السّويق كه ابو سفيان جنگ كرد .
فوت عثمان بن مظعون از صحابه . بروايتى تولّد حسن بن على عليهما السّلام در ذيحجه اينسال . تعيين حدود شرعى و ديات ، و فرمايش حضرت پيغمبر ( ص ) كه انا بنىّ بالسّيف . اين سال را سنة الامر بالقتال خوانند . وفات رقية دختر حضرت رسول ( ص ) زوجهء عثمان بن عفّان . فرض زكات اموال . وفات اميّة بن صلت .
اروپا - قشون هرقل تا تبريز بلكه تا اصفهان تاخت و با شكست سختى معاودت به قسطنطنيه نمود . سوان تيلا يونانيان را كلّا از اسپانيول خارج كرده خود مستقلّا در آنجا سلطنت نمود .
[ سنه 3 هجرى - سنهء 624 مسيحى ]
آسيا - اجتماع بنى ثعلبه و بنى محاربه بر مقاتلهء مسلمين . خروج رسول اللّه ( ص ) به قصد دفع ايشان و فرار نمودن آن دو طايفه به قلل جبال ، كه حضرت ( ص ) بدون مقاتله معاودت فرمودند .
در جمادى الاولى اين سنه غزوهء حضرت رسول ( ص ) با بنى سليم در نجران ، متفرق شدن مشركين و مراجعت پيغمبر ( ص ) بمدينه . قتل كعب بن اشرف يهودى به امر پيغمبر ( ص ) .
تزويج عثمان بن عفّان امّ كلثوم بنت پيغمبر ( ص ) را . غزوة القرده به سردارى زيد بن حارثه ، و غلبهء مسلمين بر مشركين كه به رياست ابو سفيان بوده ، و اسلام فرات بن حيّان در جمادى الاخرى .
قتل ابى رافع بن ابى الحقيق يهودى ، در خيبر به دست چهار نفر از خزرج . تزويج رسول اللّه ( ص ) حفصه بنت عمر را در ماه شعبان . از واقعات اين سنه غزوهء احد است در هفتم شوّال . ابى سفيان با جماعتى كثير از قبايل عرب و تمام نسوان خود قصد مدينه نموده عدد ايشان سه هزار نفر بوده ، حضرت رسول ( ص ) از مدينه خروج فرموده ، ابن امّ مكتوم را به جاى خود گذاشته ، در احد كه كوهيست نزديك مدينه مقاتله نمودند ، و شكست فاحشى به مسلمين وارد آمد ، و بسيارى از مؤمنين به درجهء شهادت فايز شدند ، از آن جمله حمزه عمّ رسول اللّه ( ص ) به دست وحشى بن حرب غلام جبيرين مطعم شهيد شد . و مصعب بن عمير و عبد اللّه بن جحش به شهادت رسيدند ، و مجروح شدن جبههء حضرت رسول ( ص ) به سنگ ابن شهاب و مكسور شدن دندان آنحضرت ( ص ) به سنگ عتبته بن ابى وقّاص ، و ذكران انصارى « 1 » و حنظلة بن ابى عامر غسيل
هامش
( 1 ) . در رجال ممقانى « ذكوان بن عبدقيس الخزرجى . . . خرج من المدينة و هو بمكة ، يقال له انصارى . . . و قتل يوم احد شهيدا . . . » .