دنبالهدارى در برج جوزا كه دنباله بسيار بلندى داشت . وفات قاضى عبد الحميد بن عبد العزيز ابو حازم قاضى المعتضد در بغداد و اين قاضى از افاضل قضاة بود .
اروپا - ( روس ) هشتاد هزار نفر روس كه بر دو هزار قايق سوار بودند به رياست الغ نامى از رود دنى پير پائين آمده به قراد نگيز رسيده الى به سفر رانده قسطنطنيه را محاصره نمودند و اطراف اين شهر را سوزانيده جمعيت زيادى را بكشتند ، لئون امپراطور قسطنطنيه بعد از دادن مبلغ گزافى به آنها شهر را نگاهدارى مىنمايد و طايفهء روس فاتحا غانما معاودت به اوطان خود مىنمايند .
[ سنه 293 هجرى - سنه 905 مسيحى ]
آسيا - بعد از استيلاء عساكر خليفه بر مصر و بازگشت محمّد بن سليمان از اين مملكت شخصى خارجى كه او را خلنجى مىگفتند در بلاد مصر خروج كرد و شوكت زيادى بهم رسانيده احمد بن كيغلغ عامل دمشق مامور دفع خلنجى گرديد ، قرامطه ميدان را خالى ديده دمشق و طبريّه را غارت كردند و متوجّه كوفه شدند ، المكتفى لشكرى با سردارهاى مخصوص خودش مثل وصيف بن صوارتكين التركى ، و فضل بن موسى بن بغاء ، و بشر الخادم الافشينى ، و رايق الجرزى « 1 » به رفع آنها فرستاد و جنگ سختى قرامطه با آنها نمود عساكر خليفه بكلّى منهزم و بسيارى كشته شدند و غنيمت زيادى قسمت قرامطه شد و همين اسباب عدّت و قوّت آنها گرديد . وفات عبد اللّه بن احمد النّاشى « 2 » الشاعر و نصر بن احمد الحافظ ، وفات احمد الزنديق ابن يحيى بن اسحق معروف به ابن الراوندى كه كتابها در كفر و الحاد و مناقضه با شريعت و معارضه قران تاليف كرده بود و علماى اعلام جميع اقاويل و كتب او را با براهين قاطعه رد نمودهاند ، و فوت او در تاريخ قاضى شهاب الدين ابن ابى الدّم الحموى در اين سال نوشته شده امّا ابن خلكّان وفات او را از حوادث سنه دويست و چهل و پنج شمرده است و بعضى دويست و پنجاه هم گفتهاند . دادن المكتفى ولايت موصل و اعمال آن را به ابى الهيجاء عبد اللّه بن حمدان حمدون تغلبى و شورش اكراد هذبانيّه
هامش
( 1 ) . كامل : رائق الحررىّ .
( 2 ) . كامل : أبو العبّاس عبد اللّه بن محمّد الناشىّ الشاعر الكاتب الانبارى .