اسمعيل عمرو را گرفته نزد او آوردند اسمعيل او را نزد المعتضد فرستاد المعتضد خلعتى براى اسمعيل فرستاده ولايت ولاياتى را كه در دست عمرو بود به او مفوّض داشت و اسمعيل بر خراسان مستولى شد ، و المعتضد عمرو را در بغداد حبس كرد و محبوس بود تا در سال دويست و هشتاد و نه او را در حبس بكشتند . چون محمّد بن زيد علوى كه طبرستانرا متصرّف بود شنيد عمرو بن ليث صفّارى اسير شد به خراسان تاخت كه اين مملكت را تصاحب كند ، و ميان او و عساكر اسمعيل جنگ سختى درگرفت ، اتباع و لشكر محمّد بن زيد گريختند و خود او چند زخم برداشته بعد از چند روز به واسطهء آن زخمها درگذشت ، پسر او زيد را كه در جنگ اسير شده بود نزد اسمعيل سامانى آوردند اسمعيل او را اكرام نموده موسّع بداشت . محمّد بن زيد مرد اديب فاضل شاعر نيكوسيرتى بود بعد از او النّاصر للحقّ حسن بن على معروف به اطروش بجاى او برقرار آمد ، وفات قطر النّدى دختر خمارويه زوجهء المعتضد .
افريقا - دادن ابراهيم اغلبى حكمران افريقيه ولايت صقليه را به پسر خود ابو العباس بن ابراهيم بن احمد بن اغلب .
[ سنه 288 هجرى - سنه 900 مسيحى ]
آسيا - بروز وباى شديد در آذربايجان وفات محمّد بن ابى السّاج حكمران آذربايجان به ناخوشى و با وفات عبيد اللّه بن سليمان وزير المعتضد و دادن المعتضد شغل او را به پسرش ابو الحسن القاسم بن عبيد اللّه وفات ثابت بن قرّة بن سنان الصّابى طبيب مشهور .
[ سنه 289 هجرى - سنه 901 مسيحى ]
آسيا - جنگهاى متوالى در شام ميانه طغج بن جفّ حكمران دمشق و قرامطه . وفات ابو العبّاس احمد المعتضد بن طلحة الموفّق بن جعفر المتوكل بن محمّد المعتصم بن هارون الرّشيد در بيست و دويم ربيع الاخر كه شبانه در خانه محمّد بن طاهر او را دفن كردند . المعتضد در ذيحجّهء سنهء دويست و چهل و دو متولّد شده بود خلافتش نه سال و نه ماه سيزده روز ، چون درگذشت سه پسر از او بماند كه يكى على المكتفى و ديگرى جعفر مقتدر و سيّمى هارون باشد ، و يازده دختر داشت شجاعت و سطوت و عفّت او معروف است . خلافت على المتكفى كه در وفات پدرش المعتضد در رقه بود و در جمادى الاولى به بغداد آمد ، المكتفى هفدهمين خليفهء عبّاسى بود . كشته شدن عمرو بن ليث صفّارى در حبس به اشاره وزير المعتضد بدون رضايت المكتفى . زلزلههاى متوالى در بغداد . بروز