روز بود ، غضب كردن متوكل بر بختيشوع طبيب و ضبط اموال او و فرستادن او را به بحرين ، كشتن متوكل ابو يوسف يعقوب بن اسحق معروف به ابن سكيّت نحوى لغوى را به جرم اينكه پسران متوكل المعتزّو المؤيّد را بر حسنين عليهما السلام ترجيح و تفضيل نداده « 1 » ، هلاك جمعى كثير از اهل خلاط از شنيدن صداى مهيبى در جوّ و نزول تگرگ شديد در عراق ، خرابشدن تبريز از زلزله ، در اين سال عيد اضحى و عيد فطر يهود و شعانين نصارى در يكروز اتفاق افتاد .
اروپا - در ايّاميكه متوكل در دمشق بود بغاء كبير را به جنگ روميهاى رومية الصّغرى فرستاد و او صمله را فح كرد .
[ سنه 245 هجرى - سنه 859 مسيحى ]
آسيا - امر كردن متوكل به بناى جعفريّه در محلى كه موسوم به ماحوره بود « 2 » و آن را متوكليّه نيز ناميدند و مخارج زياد براى بناى جعفريّه كرد و قصر بسيار رفيعى را در آن بساخت و آن را موسوم به لؤلؤة نمود ، و در حوالى جعفريّه امر به حفر نهرى كرد و پيش از اينكه اين نهر تمام شود متوكل كشته شد و امر نهر مختل ماند و جعفريّه خراب شد ، وقوع زلزلهء شديد در انطاكيه كه زياده از نود برج از قلعهء انطاكيه خراب شد و خلق كثيرى هلاك شدند و كوه اقرع از هم پاشيده به دريا ريخت ، در شام و مكّه و لاذقيه و ديار جزيره و بلاد سرحديّه نيز زلزلهء سختى شد ، وفات ابو تراب نخشبى صوفى .
اروپا - خروج مجوس از طرف دريا و وصول ايشان به اشبيليّه و نزول به جزيره ، و سوزانيدن مسجد جامع ، و امر كردن محمّد اوّل پادشاه اسپانيول عساكر اسلام را به دفع و حرب آنها .
افريقا - زلزلهء شديد در مغرب ، محاربهء سخت بربر با سپاه ابو ابراهيم احمد بن محمد بن الأغلب ، وفات ذو النون مصرى در ماه ذيعقده .
هامش
( 1 ) . در كامل اين واقعه ذيل وقايع سال 245 آمده است .
( 2 ) . كامل : ماخورة .