عامل خراج را نيز اخراج كردند ، و متوكّل عتّاب بن عتّاب و محمد بن عبدويه الانبارى را به جاى آن دو نفر به حمص فرستاد ، اهل حمص به حكومت عبدويه راضى شدند و چون محمّد مسلّط شد بر حمصيها سخت گرفت تا به جنگ با او برخاستند ، عزل كردن متوكل يحيى بن أكثم را از قضاوت و ضبط كردن معادل هفتاد و پنج هزار دينار از اموال او و چهل هزار جريب از اراضى و املاك او در بصره و قاضى القضاة نمودن جعفر بن عبد الواحد بن جعفر بن سليمان بن على را ، وفات محمد پسر شافعى كه مكنّى به ابو عثمان و قاضى جزيره بود و شافعى پسر ديگر داشت كه او نيز موسوم به محمّد بود و در سنه دويست و سى و يك در مصر وفات كرد . وفات ابوثور ابراهيم بن خالد بن ابى اليمان الكلبى فقيه بغدادى مصاحب امام شافعى .
اروپا - ( اسپانيول ) محاربهء شديد فيما بين اهل فرنگ و مسلمين در اندلس كه عدد مقتولين از دو جانب به بيست هزار نفر رسيد و عاقبت از حسن كفايت محمّد اول پادشاه اسپانيول مسلمين غالب آمدند .
[ سنه 241 هجرى - سنه 855 مسيحى ]
آسيا - شورش حمصيها بر عامل خود محمّد بن عبدويه و همدستى نصارى با آنها ، و كمك فرستادن متوكّل براى محمّد بن عبدويه و غلبهء او بر حمصيها و هلاك نمودن بسيارى از آنها را ، و اخراج كردن نصارى را از حمص و خراب نمودن كليساهاى ايشان را ، نزول باران شديد در سامرا ، پيدا شدن ستارهء بسيار در آسمان كه احصاى آن ممكن نبود ، وقوع زلزله شديد در رى كه خرابى بسيار نمود و خلق كثيرى را تلف كرد و چهل روز امتداد داشت ، وزيدن باد شديد از طرف تركستان كه از سرخس به نيشابور و همدان و رى و به حلوان رسيد ، وفات احمد بن حنبل بن هلال بن اسد بن ادريس منسوب به معد بن عدنان در ربيع الاول .
افريقا - طغيان طايفهء بجاة و غارت كردن بعضى اماكن مصر را ، و اين طايفه پيش از اين با مسلمين صلح كرده و از منافع معادن طلاى خود هر ساله سهمى به مسلمين مىدادند ، و از بلاد آنها تا خاك اسلام يك ماه راه و مسلكى بسيار صعب داشت متوكل محمد بن عبد اللّه قمى را به جنگ آنها مامور كرده او بر سلطان بجاة كه علىبابا نام داشت غلبه كرده ، او امان خواست و متقبّل اداى خراج چندين ساله گرديد و با محمّد بن عبد اللّه قمى