كنند و علما را در اين عقيده امتحان مىنمودند در اين سال معتصم احمد بن حنبل را احضار كرد و از او اين مسئله را سئوال نمود او اقرار به خلق قرآن نكرد لهذا معتصم او را تازيانهء زيادى زده قيد و حبس نمود . وفات ابو نعيم فضل تميمى از مشايخ بخارى و مسلم كه شيعى مذهب بود ، ظهور محمّد بن قاسم بن عمر بن علّى بن الحسين بن علّى بن ابيطالب عليه السّلام در طالقان كه مردم را به امام محمّد تقى عليه السّلام دعوت مىكرد ، و قبول كردن جميع كثيرى او را به امامت و محاربههاى او با سركردههاى عبد اللّه بن طاهر كه آخر الامر به نسا فرار كرده حاكم نسا او را بگرفت و نزد عبد اللّه بن طاهر فرستاد ، و طاهر او را نزد معتصم روانه نمود ، معتصم او را حبس كرد و او در شب عيد فطر از محبس فرار نمود ، مامور كردن معتصم عجيف بن عنبسه را به محاربهء زطّ كه بر راه بصره غلبه نموده بودند و كشتن بسيارى از آنها را ، آمدن اسحق بن ابراهيم به بغداد با اسراى خرّميّه ، گويند اسحق صد هزار نفر از اينطايفه را بكشت سواى نسوان و اطفال .
[ سنه 220 هجرى - سنه 835 مسيحى ]
آسيا - ساختن معتصم شهر سامرا ( سرّمنرآ ) را در پنجاه هزار مترى بغداد ، گرفتن معتصم وزير خود فضل بن مروان را كه مسلّط بر كارها شده و دخلى به معتصم نمىداد ، و برقرار كردن معتصم محمّد بن عبد الملك زيّات را به جاى او ، ارتحال حضرت امام محمّد تقى عليه السّلام در بيست و پنج سالگى در ماه ذيحجّه ، گرفتن عجيف طايفهء زط را و آوردن به بغداد ، مأمور كردن معتصم افشين خيذر بن كاوس « 1 » را به جنگ بابك خرمى و دادن حكومت جبال را به او و كشتن افشين جمع كثيرى از اتباع بابك را و گريختن بابك به مغان ، وفات فتح موصلى زاهد كه او را از أوليا و اجواد شمردهاند .
[ سنه 221 هجرى - سنه 835 مسيحى ]
آسيا - منهزم كردن بابك خرّمى بغاء كبير را كه از جانب خليفه تهيّه و آذوقه براى عساكر افشين آورده بود و منهزم كردن افشين بابك را ، وفات آدم بن ابى اياس ( الياس ) عسقلانى از مشايخ بخارى .
هامش
( 1 ) . خيذر بر وزن حيدر با خاء و ذال مىباشد ( مؤلف )