اروپا - ( رومية الصّغرى ) فتح كردن رشيد شهر هراكله ( هرقله ) را در ماه شوّال و فرستادن داود بن عيسى بن موسى را بر سر ساير بلاد اين مملكت .
افريقا - ابتداى سلطنت مستقلّه آل ادريس در مغرب كه شهر فز ( فاس ) را پاى تخت خود قرار دادند . دادن هارون حكومت مصر و سواحل شام را به حميد بن معيوف كه او تا قبرس رانده قتل و هدم و غارت زياد نمود .
[ سنه 191 هجرى - سنه 806 مسيحى ]
آسيا - عزل كردن رشيد على بن عيسى بن ماهان را از ولايت خراسان و نصب هرثمة بن اعين به جاى او ، امر كردن رشيد به هدم كليساهائيكه در سرحدّات بود .
اروپا - ( قسطنطنيه ) بعد از سه سال جنگ نيسفر ( نقفور ) قبول تبعيّت خليفه هارون را نموده و از ساختن قلعه و مستحكمات در سمت آناطولى ممنوع شد ، ( فرانك ) شارلمن پادشاه فرانك در شهر تيون ويل مملكت وسيعهء خود را به سه پسر خود شارل و پپن و لوئى تقسيم كرد ، ( اسپانيول ) كشته شدن بسيارى از اعاظم اهل طليطله « 1 » به اشارهء حكم پادشاه اسپانيول به واسطهء تمرّد آنها به مباشرت عبد الرّحمن بن حكم ، و عمروس بن يوسف كه حكم او را والى اين ولايت نموده بود و چون مقتولين در سراى حكومتى در حفرهاى به قتل رسيدند اين واقعه به وقعهء حفرة معروف شد . ( ايطاليا ) پادشاه ايطاليا جزيره كرس را از تصرّف اعراب خارج نموده خود متصرّف و مالك شد .
[ سنه 192 هجرى - سنه 807 مسيحى ]
آسيا - عزيمت رشيد از رقه سفر خراسان را كه به بغداد آمده امين را جانشين خود نمود و در پنجم شعبان به طرف نهروان راند و مقصود از اين سفر جنگ با رافع بن ليث بود و از آنجا كه نقاهت و مرض بر طبيعت رشيد استيلا داشت فضل بن سهل مامون را محرّك شد
هامش
( 1 ) . در متن ( طليله ) بود كه بلاترديد اشتباه كاتب بوده است در كامل نيز براى « وقعة الحفرة » تحت عنوان مستقلى شرح مفصّلى آمده است ( جلد 6 ص 99 ) .