خلاط را ، و آمدن به آذربايجان و از آنجا به حلوان وارض سواد ، و عبور كردن به طرف غربى دجله ، و فرستادن رشيد يزيد بن مزيد بن زائدة الشيبانى را كه پسر برادر معن بن زائده بود به جنگ وليد ، و غلبه كردن او بر وليد و كشته شدن وليد و بسيارى از اصحاب او ، تفويض كردن رشيد كليّه امور دولت خود را به يحيى بن خالد برمكى ، رسيدن فضل بن يحيى به خراسان و جنگ كردن در ماوراء النّهر و ساختن رباطات و مساجد در خراسان .
اروپا - ( اسپانيول ) جنگ كردن عساكر هشام با طوايف فرانك ، شورش بربريهاى رستاق تاكرتا « 1 » در اندلس و فرستادن هشام لشكرى جرّار به سردارى عبد القادر بن ابان بن عبد الله از موالى معاوية بن ابى سفيان به تدمير آنها كه عبد القادر بسيارى را بكشت و بقيّة السّيف فرار كردند و رستاق تاكرتا « 2 » و كوهستان آن هفت سال خالى از سكنه بود ، ( رومية الصّغرى ) جنگ معاوية بن زفر بن عاصم با روميها .
افريقا - شوريدن طايفه حوفيّه در مصر بر عامل خودشان اسحق بن سليمان و فرستادن رشيد هرثمة بن اعين را به كمك اسحق كه آنها را مطيع كرد و رشيد اسحق را از مصر معزول كرده هرثمه يكماهى در اين مملكت حكمرانى نمود بعد عبد الملك بن صالح والى مصر شد .
[ سنه 179 - سنه 795 مسيحى ]
آسيا - مراجعت فضل بن يحيى از خراسان و دادن رشيد حكمرانى اين ولايت را به منصور بن يزيد بن منصور حميرى خال مهدى ، خروج حمزة بن اترك سجستانى در خراسان ، وفات مالك بن انس بن مالك بن ابى عامر بن عمرو بن حارث از اولادذى الاصبح كه به اين جهة او را اصبحى ميگفتند و اسم او حارث بن عوف و استاد شافعى بود و مالك در مدينه وفات كرده در بقيع مدفون شد ، وفات مسلم بن خالد زنجى فقيه مكّى و مسلم چون سفيد مايل به سرخى بود او را زنجى مىگفتند ، وفات سيّد اسمعيل حميرى شاعر معروف كه شيعى بود ،
هامش
( 1 و 2 ) . كامل : تاكرنّا .