[ سنه 117 هجرى - سنه 735 مسيحى ]
آسيا - فرستادن مروان بن محمّد بن مروان حكمران ارمينيّه دو دسته قشون از دو جانب به جنگ اتراك خزر كه يكى از آن دو دسته سه قلعه از ناحيه اللّان فتح كردند و دسته ديگر بر تومانشاه ورود نموده و با اهل آن ناحيه صلح كردند ، عزل كردن هشام عاصم بن عبد اللّه را از ولايت خراسان و نصب نمودن خالد بن عبد اللّه قسرى را به جاى او كه خالد برادر خود اسد بن عبد اللّه را به خراسان فرستاد ، محاصره حارث بن سريج ترمد را و منهزم كردن ترمذىها را كه در ثانى جمع شده حارث را شكست دادند و بسيارى از اتباعش را بكشتند . بدست آوردن اسد بن عبد اللّه جمعى از دعاة بنى عبّاس را و هلاك كردن ايشانرا ، وفات فاطمه و سكينه سلام اللّه عليهما دختران حضرت امام حسين عليه السّلام « 1 » ، وفات عايشه دختر سعد بن ابى وقاص ، وفات قتادة بن دعامه بصرى اعمى ، وفات ابن ابى مليك « 2 » و سعيد بن بشار و نافع فقيه مدينه .
اروپا - جنگ معاويه و سليمان پسران هشام بن عبد الملك با روميها در حوالى جزيره در دو محل و مامور كردن سليمان دستههاى عساكر به نقاط مختلفهء خاك روم .
افريقا - مسلّم داشتن هشام مصر و افريقيّه را بر عبيد اللّه حجاب « 3 » كه حكومت اسپانيول نيز او را بود و از جانب خود عقبة بن حجّاج را بر آن مملكت حكمران كرد و والى كردن عبيد اللّه پسر خود را بر مصر و رفتن به جانب افريقيّه و دادن حكومت طنجه را به پسر ديگر خود اسمعيل نام و فرستادن حبيب بن ابى عبيدة بن عقبة بن نافع را به جنگ مغرب زمين و سودان كه فتوحات نموده غنايم موفوره به دست آوردند ، محاربهء مسلمين با اهل بربر و شكست خوردن مسلمانان و كشته شدن حبيب و كلثوم بن عياض القشيرى و جماعتى از بزرگان عرب ، و بعد از اينواقعه هشام حنظلة بن صفوان الكلبى را حكمران اسپانيول كرد و به حرب مغرب زمين و بر برستان مامور نمود و عكّاشه خارجى با جمعى از اهل بربر در قيروان با حنظله جنگ كرده ولى عكّاشه منهزم و جمعى از بربريها كشته شدند بعد عبد الواحد بن يزيد الهوارى با بربر متفق شده در حوالى قيروان در محلّ معروف به اصنام
هامش
( 1 ) . كامل : و فيها توفيّت فاطمة بنت الحسن بن علّى بن أبى طالب و سكينة بنت الحسين .
( 2 ) . كامل : ابن ابى مليكه .
( 3 ) . كامل : عبيد اللّه بن الحبحاب .