بسيار ولايات « 1 » بدان واسطه خرابتر شد و اموال بىحساب خرج « 2 » رفت و بيكبار رعاياى بسيار از ديگر ولايات بالحاح بيرون آوردند و يكى از آن مواضع آبادان نشد و به جائى نرسيد چنان كه مشاهده ميكنيم و پيدا باشد كه اگر آن « 3 » عمارات تمام شدى به نسبت خرابى ولايات « 4 » چه مقدار بودى و حقّ تعالى چنان خواسته بود كه احياى ملك و تقويت دين اسلام بواسطهء وجود مبارك پادشاه اسلام غازان خان « 5 » خلّد ملكه باشد و در ازل حقّ تعالى اينچنين « 6 » خير خطير و كار بزرگ به دو حوالت فرمود و به حمد الله « 7 » و منّه كار تقويت اسلام به جائى رسانيد « 8 » كه شرح آن داده شد « 9 » و كار عمارات و خيرات خاصة بر نمطى كه على حده نوشته شد و حال ضبط امور مملكت و رعيّتدارى و نشر عدل و انصاف بموجبى كه تقرير رفت و هر آينه سبب معظّم آبادانى ولايات « 10 » آن معانى « 11 » تواند بود چنان كه معاينه و مشاهده مىكنيم در شهرها كه خراب « 12 » بود و از ده خانه پنج مسكون نه و آن را باوجود آنكه معمور بود خراب ميكردند اين زمان بيمن عدل شامل او هرسال در هر « 13 » شهرى زيادت از هزار خانه مىسازند و خانهء را « 14 » كه قيمت صد دينار بود اين زمان هزار دينار مىارزد و زيادت و اين معانى در فصول متقدّم شرح داده شد امّا حال « 15 » آنچه « 16 » بائر بود و كس بعمارت آن مائل نه و ممكن نبود كه هيچكس از هزار يكى بمال خود آبادان تواند كرد براى صائب و حسن تدبير آن را تدارك چنان فرمود كه امرا و وزرا و اركان دولت را حاضر گردانيده فرمود كه اين ولايات خراب و ديههاى باير كه ملك پدران ما بوده و از آن ماست و سمت ديوانى و اينجو دارد و بعضى نيز ملك مردم است و از عهد هولاگو خان باز « 17 » تا غايت يكمن بار و دانكى « 18 » زر از آن بكس نرسيده و اگر « 19 » كسى خواهد كه آبادان كند از بيم آنكه چون ديوانى يا
هامش
( 1 ) - ولايت :W .( 2 ) - بخرج :L . , W .( 3 ) -L . , W . om .( 4 ) - ولايت :S .( 5 ) - اسلام غازان خان :L . , W . om .( 6 ) -S . om .( 7 ) - خدا :W .( 8 ) - رسانيدند :L . , W .( 9 ) - آمد :L . , W .( 10 ) - ولايت :L .( 11 ) - معنى :W .( 12 ) - و نيم خراب :L . , W . add .( 13 ) -S . , W . om .( 14 ) - خانهء :L . , W .( 15 ) -S . , W . om .( 16 ) - حال :W . ins .( 17 ) -L . om .( 18 ) - دانك :L .( 19 ) - اگرچه :L . , W .