حكايت سى و سوم در ترتيب فرمودن كار مساس و زرادخانه
پيش ازين در هر شهرى و ولايتى از ممالك اوزان « 1 » بسيار از كمانگر و تيرتراش « 2 » و قربانساز و شمشيرگر و غيرهم معيّن بودند و از « 3 » اوزان « 4 » مغول همچنين و هريك از عمل خود يك دو آلت بازمىنمودند و مرسوم و مواجب مىستدند و نيز
S . fol . 336 r .
قرار ميكردند كه هرسال چندين سلاح بيارند « 5 » و بوجه آن « 6 » بروات « 7 » بر « 8 » ولايات مىكردند « 9 » و در بعضى شهرها كارخانهء اوزان « 10 » سلاح بود و مبالغ « 11 » وجوه در وجه آن معيّن و نواب امراء قورچى برسر آن و هر وجوه كه اطلاق رفتى عوض آن از بيست يكى حاصل نشدى « 12 » بعضى به جهت آنكه وجه بروات هرچند صد اويماق ايلچى تحصيل آن را بولايات مىرفتند و به مقدار آن « 13 » و زيادت نيز بعلوفه و اخراجات و اولاغ ايشان مىرفت بر متصرّفان ولايات « 14 » بواسطهء انواع حيل كه گفته شد باقى ماندى و بعضى بواسطهء طمع و تصرّفات نواب و بيتكچيان مساس و بعضى به جهت كثرت امرا كه برسر آن مىبودند « 15 » و هريك تصرّفى مىنمودند « 16 » و چون اوزان چنان مىديدند آنچه حق آن بود تمام بميان نمىآوردند و روزگار ايشان كه « 17 » مىبايست « 18 » كه به كار كردن مصروف باشد مستغرق خصومت با يكديگر و عوانى و اتفاقى مىبود و منازعت ايشان به جائى رسيد كه بشومى آن امرا باهم درمىافتادند و همواره يارغوى اوزان و گفت وگوى ايشان « 19 » بودى و خللها در امور ملكى پيدا مىشد و چون با سر حساب رفتندى هيچ در ميان نبودى و همانا هرسال سيصد چهارصدهزار دينار باشد كه در دفاتر برباقى كشيده و مصرف دانكى از آن پيدا نباشد و عاقبة
هامش
( 1 ) - او :W .( 2 ) - و جوشنگر و كمر و تيركش :L . , W . ins .( 3 ) -P . om .( 4 ) - آن :W .( 5 ) - سازند :L . , W .( 6 ) - بوجه آن :L . , W . om .( 7 ) -P . om .( 8 ) - از :P .( 9 ) - ميگرفتند :L .( 10 ) -W . om .( 11 ) - مبالغى :L . , W .( 12 ) - بود :W .، نشدى :L . om .( 13 ) - از آن :P . om . , L . , W .( 14 ) - ولايت :L .( 15 ) - . . . كه در ميان :L . p . h . v . e .( 16 ) - مىنمود :S .( 17 ) -S . , P . , W . om .( 18 ) - مىماند :W .( 19 ) - ايشان :S . , L . , W . om .