مصالح طويها كه اكثر خرج نرفتى با آن منضم گردانيده و اجناس را سعرى « 1 » تمام معيّن كرده و وجه آن بر ولايات حوالت مىرفت و چون كار اموال ديوانى فى نفس الامر نامضبوط و مخبط بود « 2 » و حكام و متصرّفان را انديشهء آن نه كه هيچ « 3 » با ديوان دهند بموجبى كه اسباب آن خللها مشروح برشمرده شد كار ولايت عظيم نامرتّب و وجوه آش بوقت نمىرسيد و ايلچيان نيز كه به تحصيل آن مىرفتند و خدمتى و مهلتانهء بسيار مىستدند مهمل مىگذاشتند و ديگرباره بر ولايتى ديگر حوالت مىرفت و ايلچيان همان طريقه پيش مىگرفتند و در سالى چندان ايلجى جهت آش بولايات « 4 » مىرفتند كه اخراجات و علوفهء ايشان زيادت از اصل مال آش مىشد و مال نيز نمىرسيد و هرچند وجه آش چندان معيّن بود كه هر آفريدهء
S . fol . 334 r .
كه آن كار كند او را و چندين « 5 » كس ديگر را وجه كفاف توفير بودى و ليكن چون بهنگام نمىرسيد ايداجيان قرض ميكردند بمرابحهء تمام و شراب كه صد من بده دينار قيمت « 6 » كرده بودند و اگر بتدبير ترتيب كنند « 7 » بپنج دينار حاصل شود « 8 » گاه مىبود كه صد من ببيست دينار تا چهل « 9 » دينار مىخريدند و بدان واسطه وقتى نيز كه مال تمام بايشان مىرسيد و مبالغ « 10 » زيادت از وجه آش بود وفا نمىكرد فكيف كه بروات « 11 » دوساله در دست ايشان مىبود و از آن جمله مبالغى « 12 » بر مواضع باقى و خلل معظّم آنكه حكام ولايات چون ايلچى وجوه آش پرسيدى ببهانهء آنكه كار آش نازكست و پيشتر آن مىسازيم مهمّ ديگر ايلچيان « 13 » موقوف داشتندى و آن را نيز ناساخته ديگر وجوه در پاى افتادى و منكسر شدى و بواسطهء معوّق داشتن ايلچيان مبالغ « 14 » اخراجات بىفائده برفتى و اگر در آخر سال حاكم معزول شدى بهانه آوردى كه برولايت است يا تلف شد و اگر معزول نگشتى ببهانهء حساب كردن و گفتوگوى و مراقبت كردن حكام ديوان به جهت
هامش
( 1 ) - تسعيرى :L .( 2 ) - و مخبط بود :L . om .( 3 ) - چيزى :L .( 4 ) - بولايت :L .( 5 ) - چند :L .( 6 ) - معيّن :W .( 7 ) - كردندى :L .( 8 ) - شدى :L .( 9 ) - بچهل :W .( 10 ) - مبالغى :L . , P .( 11 ) - براة :L .( 12 ) -S . om .( 13 ) - محصّل :W .( 14 ) - مبالغى :L . , P .