تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ مبارك غازانى ( داستان غازان خان ) ( فارسى ) — صفحة 289

مساهمون:

ص٢٨٩
آهن ساده « 1 » بسازند و بعد از آن پيش چهار « 2 » معتمد مذكور كه در هر ولايتى « 3 » نصب گشته روند تا به احتياط عيار راست كرده سكّه بر آن نهند و تسليم ايشان كنند و هيچكس ديگر كائنا من كان آن سكّه نسازد و بر سنگ ننهد هركس كه بدل خود « 4 » سكّه سازد و بر سنگ نهد گناه‌كار و كشتنى باشد ديگر مىبايد كه هركس كه سنجات بسكّه به دو دهند « 5 » نام آن كسان بر دفاتر ثبت مىكنند تا ديگران بدل خود دغل « 6 » نتوانند ساخت « 7 » و بهر ماه تمامت سنجات عموم خلق را احتياط و موازنه كنند « 8 » اگر كسى زيادت و نقصان كرده باشد يا پنهان بدل خود سكّه « 9 » نهاده يا بوزنى ديگر كه آن مهر و سكّه نداشته باشد خريد و فروخت كنند « 10 » يا دغلى بر آن اوزان ساخته باشند « 11 » آنكسانرا گرفته پيش شحنه برند تا ايشانرا بموجب حكم يرليغ سياست كند « 12 » ديگر سنگهاى بار همين حكم و ترتيب و سبيل دارد و ليكن مقرّر چنانست كه بهر موضع كه وزن آن كمتر از وزن تبريزست مناسب و موازى تبريز كنند و آنچه تا غايت زيادت از وزن تبريز بوده بر همان قرار احتياط وزن سنجات آن « 13 » ولايت كرده نگذارند ليكن بايد كه تمامت آن اوزان بموجب نمودار از آهن به شكل مثمّن ساخته و احتياط كرده و سكّه برنهاده همهء آن « 14 » معتمدان بدان ضبط و ترتيب پيش گيرند و بايد كه وزن بار از ده من تا يك درم يازده قطعه بسازند بدين تفصيل ده من پنج من دو من يكمن نيمن چهار يكى نيم چهار يكى ده درم پنج درم دو درم يك درم و هرچه بارهاى گران يكپاره باشد تمغاجيان شهرها بايد كه قبان هريكى « 15 » معتمد عليه بسازند و بار بدان مىكشند چنان كه زيادت و نقصان در وزن نباشد ديگر سبب آنكه در هر ولايتى كيله و قفيز و جريب و تغار گندم و جو مختلف و اصطلاحات بسيارست و در آن كيله زياده و نقصان مىكنند « 16 » و هركس بدل خود كيلهء و پيمانهء مىسازند « 17 » و ضبط آن مشكل
هامش
( 1 ) -P . om .( 2 ) -P . om .( 3 ) - ولايت :L . , P .( 4 ) - آن :W . ins .( 5 ) - سنجات سكّه نهاده به دو دهند :L . p . h . v . e .( 6 ) - سنگ :P .( 7 ) - ساختند :W .( 8 ) - خلق را بار بينند :L . p . h . v . e .( 9 ) -L . om .( 10 ) - كند :L . om . , P .( 11 ) - باشد :L .( 12 ) - سنجات :S . , L . , W . ins .( 13 ) -P . , W . om .( 14 ) - همان :L . , P .( 15 ) - قبان فرنگى :S . , W .( 16 ) - مىكند :L .( 17 ) - مىسازد :L . , P .