خلق در زحمت و محلّ اعتراض و گفت و شنيد و دعاوى باطل و جنگ و خصومت از ميان عالميان مرتفع گردانيم و انواع تزوير و مظلمه از گردن ايشان پاك كنيم تا درين دنيا از فتنه و زحمات و در آن عالم از عقوبت « 1 » و آتش دوزخ خلاص يابند درين وقت چون تفحّص امور ملك و مصالح خلق ميفرموديم و قانون هر كار باديد مىكرديم چنان معلوم شد كه در بازارهاى اوردو و شهرها هركس جهت مصلحت و منفعت خود وزنى از سنگ و كلوخ و آهن و غيره مىسازند و بهروقت بدل خود زيادت و نقصان مىكنند و خريد و فروخت ايشان بدانست و درويشان مغبون و زيان زده « 2 » ميشوند اين معنى مناسب راى جهانآراى ما نبوده و ناپسنديده داشتيم
S . fol . 324 v .
فرموده شد كه در تمامت ممالك از آب آمويه تا مصر زر و نقره و بار و كليه و گز راست كنند و تمامت آن از آهن بسازند و مهرى و ضبطى « 3 » كه ما آن را بحضور معيّن فرمودهايم در تمامت ممالك بدان « 4 » موجب پيش گيرند و از آن تجاوز ننمايند و تفصيل و بيان آن برين موجب است كه شرح داده مىآيد اوّل وزن زر و نقره مىبايد كه در تمامت ممالك موازن و مساوى « 5 » وزن تبريز باشد تا هركس كموبيش نكند « 6 » و مظلمهء خلق نبرند و نيز نقود را بواسطهء تفاوت وزن از ولايتى بولايتى نقل نكنند « 7 » و چنان كه عيار زر و نقره در ملك متساوى شد اوزان نيز متساوى باشد بدان سبب استادان « 8 » فخر الدين و بهاء الدين خراسانى را نصب فرموديم تا سنگهاى زر و نقره به شكل مثمن بسازند و در هر ولايتى ده معتمد از قبل خود نصب كنند و يك امين از قبل قاضى « 9 » آن ولايت تا بحضور محتسب سنگها راست كنند « 10 » و ترتيب ضبط آنچنانست كه سنجات زر را بموجبى كه نمودار آن فخر الدين و بهاء الدين خراسانى « 11 » به شكل مثمن ساخته و مهر كردهاند در هر ولايت هركس كه به سنگ احتياج داشته باشد هم « 12 » بدان شكل « 13 » جهت خود از
هامش
( 1 ) -P . om .، عقوبات :L .( 2 ) - زده :S . om .( 3 ) - مهرى بر آن نهند و ضبط كنند :P . p . h . v . e .( 4 ) - بر آن :P .( 5 ) - مناسب و موازى :L . , P . , W .( 6 ) - نكنند :W .( 7 ) - كنند :S . , W .( 8 ) - استاد :T . - L . , P . , W . ; S .( 9 ) - قبل قاضى :P . om .( 10 ) - محتسب روان كنند :T . - P . ; S . , L . , W .( 11 ) - 12 - 11 :et om .گويند :P . ins .( 12 ) - 11v .( 13 ) - معيّن :P . add .