مبالغ ديگر متصرّف را « 1 » زياده بودى « 2 » و درين وقت كه بيمن عاطفت و حسن تدبير « 3 » پادشاه « 4 » خلّد « 5 » سلطانه ممالك معمور گشته از ولايات ارتفاعى مبالغ بر متصرّفان باقيست و غلّهء پارينه جمله در انبار موجود تا بطرح بمردم نبايد داد و هرسال كه غلّه دررسد بتعجيل نبايد فروخت و آنچه پيش ازين غلّهء نارسيده بتقدمه خرج كردندى اين زمان همواره ديوانرا يك ساله ارتفاع در انبار مىباشد و اموال در خزانه پادشاه اسلام « 6 » فرمود كچون اين تدبير فرموديم و دست حكام از برات نوشتن بربست « 7 » و رعايا را مقدار معيّن « 8 » متوجّه خويش بتفصيل معلوم شد و آن قاعده مقرر و معتاد گشت و بر رعيت اداء مقرر معيّن بغايت سهل شده و برغبت تمام ادا ميكنند انديشه مىبايد كرد كه در ثانى الحال اين قاعده مضبوط و مستحكم و مستمر ماند و بواسطهء انقلاب و كثرت اشغال و وقوع حوادث و وقائع كه در عالم حادث « 9 » شود وهنى بدان راه نيابد چه يمكن كه بسبب اين « 10 » معانى فرصت اينهمه بروات مفصّل از ديوان بزرگ نوشتن دست ندهد و باستعجال مال ولايات مطالبه رود يا نواب و وزراء عهد در ضبط آن تكاسل ورزند و حكام را اجازت برات نوشتن دهند و ديگرباره عوانان به مقصود رسند و دست تطاول برگشايند و رعايا معذّب گردند « 11 » و مجال سوال و جواب نباشد و اين قاعدهء محمود كه « 12 » به چندين زحمت تمشيت پذيرفته باز باطل گردد و ديگرباره عالم خراب شود و اموال خزانه و وجوه معايش لشگر مستهلك گردد و چون ما را سعادت مساعد آمده و توفيق رفيق گشته و حقّ تعالى امور سلطنت بما حوالت كرده و قوّت و قدرت بخشيده سعى و اجتهاد بليغ بايد نمود و اهمال و اغفال را مجال نادادن و اين ضوابط و قواعد را بر وجهى مستحكم و مؤكّد گردانيدن كه بهيچوجه تغيير و تبديل بدان راه نتواند يافت و فرمود تا بتمامت ممالك يرليغى نويسند بيك عبارت و در هر ولايت سواد آن بر دفاتر و دساتير ثبت گردانند و چنان سازند كه حكم آن نزد همگنان از بزرگ و كوچك واضح و معيّن باشد و اين سواد برين موجبست « 13 »
هامش
( 1 ) - ديگر را متصرّف :S .( 2 ) - مبالغى ديگر متصرّف را فاضل آمدى :L . , P . , W . p . h . v . e .( 3 ) - و حسن تدبير :P . om .( 4 ) - خلّد سلطانه :et W . om .، اسلام :P . , W . add .( 5 ) - الله :P . ins .( 6 ) - خلّد سلطانه :L . , P . add .( 7 ) - بربستيم :L .( 8 ) - مقرر :W .( 9 ) - واقع :L . , P .( 10 ) - آن :P .( 11 ) - گرد :W .( 12 ) -W . om .( 13 ) - و السلام :W .، و الله اعلم :L . add .