نبودهاند كه از آن جمله است :
1 - شجاعت و صفات حسنه و كمالات و معلومات عباس ميرزا - كه به تصديق مورخين ايرانى و بيگانه - ازين لحاظ يك سر و گردن با همه برادران خود فرق داشته و بلكه با جرأت مىتوان گفت از ابتداى تاسيس سلسله قاجاريه تاكنون از دودمان قاجاريه مانند عباس ميرزا شاهزاده لايق و برازنده و با كمالى پا به عرصه ظهور نگذارده [ است ] .
2 - اخلاق تند و رفتار خشن و عصبانيت بىاندازه خود محمد على دولتشاه كه در همان اوان كودكى خاطر حساس و زودرنج آقا محمد خان را از خود رنجانيده ساخته و او را با آن طبيعت سركش و سختكش و انتقامجو عليه خود برانگيخته بود تا آنجا كه يكبار قصد هلاك وى را كرده بود و نگارنده فقرات مزبور را با استفاده از نوشتههاى سرهنگ كاسپار كه از خارجيان نزديك به دربار و عباس ميرزا بوده ، در طى اين مبحث مىنگارم .
سرهنگ كاسپار دروويل
( C . Drouville )
مىنويسد :
« فتحعلى شاه با انتخاب عباس ميرزا به جانشينى خود الحق حسن تدبير بخرج داده است زيرا عباس ميرزا نه تنها از فرزندان ديگر شاه به مراتب مطيعتر و شايستهتر است ، بلكه با سجاياى انسانى خويش مخصوصا قدرت شناسائى روحيه ديگران و جلب محبت آنان يك سر و گردن از برادران ديگر بلندتر است . » « 1 »
حكومت لرستان و غيره
فتحعلى شاه محمد على ميرزا را از سال 1221 بهسمت واليگرى كرمانشاه و خوزستان « 2 » اعزام داشته بود و در آن ولايات شاهزاده در نهايت قدرت و لياقت در حوزهء حكومت خود انجام وظيفه مىكرد .
او غالبا در كرمانشاه و بعضى از فصول را در لرستان و خوزستان مىگذرانيد و سه ماه زمستان را به خوزستان مىرفت و در آنجا با بعضى از ايلات و طوايف كه در حوزه حكومت او ايجاد بىنظمى مىكردند ، جدال و آنها را تنبيه مىكرد و يا مشغول كارهاى عمرانى از قبيل بستن سد
هامش
( 1 ) . سرهنگ كاسپار در اينجا مىنويسد : " اگر با درنظر گرفتن دلبستگى و حس حقشناسى صميمانه مؤلف نسبت به شاهزاده عباس ميرزا و لطف و محبتهاى بىكران او دربارهاش بيم آن نمىرفت كه نويسنده كتاب را به تملقگويى و مداحى متهم سازند ، شايد به اين آسانى از بحث درباره چنين موضوع حساسى دل نمىكند . عباس ميرزا بدون اغراق زيباترين و جسورترين شاهزادگان آسيا و در انسانيت و رأفت در سراسر اين قطعه زمين بىنظير است . "
( 2 ) . اصل : عربستان ، در تمام متن نيز اصلاح شد .