آن طايفهء بىنام و ننگ شتافتند . بسيارى از آنها در پنجهء تقدير اسير و دستگير گرديدند و رضا قلى خان قاجار كه اعتقاد و استظهار آن طايفهء غدار مىبود گرفتار كمند سپاه فيروزمند گرديده ، مبارزين عرصهء كين و مجاهدين نصرةقرين تا كنار خندق آنها را تعاقب نموده ، بهركس برمىخوردند از عمر برنمىخورد و روى تخته پل از ازدحامى كه روى نمود هيچيك را مجال عبور نبود . از غايت خوف و هراس چندان خلق بخندق ريختند و بر بالاى يكديگر جان دادند كه خندق با زمين سمت تساوى يافت . حضرت جهانبانى با فتح و كامرانى مراجعت بسنگر فيض مبانى فرموده ، غازيان جان نثار اسب و يراق بىشمار و اسير بسيار بمعرض عرض درآوردند . سركردگان آنها را محبوس و سايرين را داغ آزادى بر پيشانى نهاده ، مطلق العنان ساختند . مختصر كلام : اهل قلعه از خوف و بيم آن دستبرد انديشناك شده ، ديگر احدى را ياراى آن نبود كه از روزن قلعه و سوراخهاى حصار نگاه كند . چه جاى بيرون آمدن از حصار ؟ چون مدت سه چهار سال بود كه غلات و حبوبات الكاى فارس به علت ملخخوارى تعسر كلى يافته ، بلكه در بعضى ولايات دانهاى يافت نمىشد و غلهاى كه در شيراز موجود بود انحصار بانبارهاى ديوانى داشت خانوار سلسلهء جليلهء زند و جماعت ايلات از آنجاكه پيوسته جيرهخوار سفرهء همم نواب سكندر حشم مىبودند بهيچوجه احتياطى در خصوص آذوقه ننموده بودند و بعضى فقراى شهر نيز از بىبضاعتى به همين درد گرفتار بودند درين وقت كه صرصر جور و اعتساف حاجى بىانصاف فروزندهء آتش لاف و گزاف گرديد چنانچه در جائى هم سراغ مشتى آذوقه مىنمود بدست حرص گرفته و ابواب تصرف آن را بر روى اعوان خود مىگشود . بهرجهة چون مدت محاصره به طول انجاميد و سه چهار ماه هلالى متوالى كشيد ضيق محاصره علاوهء علت قحط و غلا گرديد . آذوقهء قلعه نقصان كلى پذيرفت و بجز از اعوان و انصار حاجى كه بانبارهاى ديوانىمدار مىنمودند ساير فقرا و مساكين بتخصيص كوچ و خانوار زند و ايلاتى كه در موكب خديو
تاريخ گيتى گشا ( در تاريخ سلسله زنديه ) ( فارسى ) — صفحة 365
مساهمون: محمد صادق موسوى اصفهانى
ص٣٦٥