تعجيل بجانب آذربايجان آوردند . ابراهيم خان بغايرى و طايفهء او كه كوچ و بنهء ايشان در دامغان متوطن و مدتى بود كه در آنمكان متمكن بودند نيز آستين بر متابعت ، عنان بسوى دامغان گردانيده . محمد خان با محمد قلى خان دولو را با دوازده نفر ديگر از آقايان قاجار و غلامان كه مجموع چهارده نفر بودند وارد علىآباد شدند كه مازندران باشد و محمد خان بيگلر بيگى مازندران بنحويكه سابق نگارش يافت و جواد خامه بميدان تحرير آن شتافت به علت تاخت و تاراج اموال افاغنه در مرتبهء سه چهار هزار نفر از ايلات و مردم ولايات و غيره جمع آورده ، از اثاثهء منهوبه تداركى كرده بود محمد حسن خان را در علىآباد استقبال و جمعيت مزبور مشار اليه را موجب استقلال گرديده ، وارد سارى و چند روزى توقف و بمردم اطراف آغاز تلطف كرده ، باز گروهى لشكر جمع آورده ، در خلال آنحال خبر رسيد كه حسين خان دولو به مجرد استماع خبر ورود محمد حسن خان بالكاى مازندران فرزند و زن و جميع مايعرف خويش را برجا گذاشته ، برادران را با خود مصحوب و راه بسوى دامغان برداشته ، باتفاق ابراهيم خان بغايرى رايت مخالفت افراشته .
محمد حسن خان بعد از تحقيق اين خبر جمعيت خود را منظم و روانهء استراباد و امور آنجا را فيصل داده ، متوجه دامغان و ارباب طغيان را محصور نمود . در آن هنگام خبر رسيد كه جناب شيخ على خان وارد فيروزكوه و از ازدحام لشكر با شكوه صحرا و كوه بستوه آمده ، محمد حسن خان بانديشهء آنكه شيخ على خان متوجه مازندران و آن ولايت را تصرف و محمد خان قوانلو نظر بعدم استعداد از مجادله تخلف نمايد ترك محاصرهء دامغان كرده ، روى بجانب مازندران آورده ، با خود قرار داد كه در الكاى مزبور كه بجنگل و بيشه و معابر سخت و مضايق پر درخت مشتمل و زمينى بغايت خوفناك و هايل و دخول لشكر بيگانه به آسانى در آن غير محتملست توقف و بارام خاطر توطن نموده ، بالضروره شيخ على خان صلاح خويش را در تعاقب نديده ، از عزيمت مازندران متقاعد گرديده بود ، در فولاد محلهء هزار جريب در طى مسافت اندك بىوقوفى كرده ، از فولاد محله تا بلدهء سارى را كه مسافت زياده بر دو منزلست در يك
تاريخ گيتى گشا ( در تاريخ سلسله زنديه ) ( فارسى ) — صفحة 70
مساهمون: محمد صادق موسوى اصفهانى
ص٧٠