دلتاى رودهاى گنگ و براهماترا ، بين بهار و آسامه واقع است . بر اثر تجزيهء هند و پاكستان در 1947 م به دو قسمت شرقى و غربى تقسيم شد . جدايى بخش شرقى در 1971 از پاكستان آغاز گرديد و در 1972 م به عنوان دولت مستقل بنگلادش به رسميت شناخته شد . بخش غربى از آن هندوستان است . در جنوب آن خليج بنگاله قرار دارد و شهر كلكته پايتخت آن مىباشد .
( 15 ) مليبار 10 در جنوب غربى دكن ( هند ) در ايالت تاميل نادو قرار دارد .
( 16 ) برهما 14 يكى از خدايان سهگانه . در عقيده هندوان خداى آفرينش كه سه چهره دارد .
بزرگترين حماسهء موجود هندوان به زبان سانسكريت كه به دستور اكبر شاه توسط ميرغياث الدّين على قزوينى ، مشهور به نقيب خان ( وفات : 1023 ق ) ، با همكارى چند تن از ادبا و علماى هند ، در سال 992 ق به فارسى ترجمه شد و شيخ ابو الفضل مبارك مقدّمه بر آن نوشت .
( 17 ) بيد - ويد - ودا 15 مجموعهء كهنترين نوشتههاى مقدّس مذهب هندويى يا برهمن . وداها مشتمل بر چهار قسمت است : 1 . ريگودا ، يا وداى سرودها ، 2 . سامودا ، يا وداى آوازها ، 3 . يجورودا ، يا وداى جشنها ، 4 . اتهرودا ، يا وداى سرودهاى روحانيان ، شرح و تفسيرهايى كه بر وداها نوشته شده است به اوپانيشادها معروف است .
( 18 ) هستناپور 16 تختگاه پاندوان و كوروان و امروز به همين نام شهرى است در 45 ميلى دهلىنو .
( 19 ) تهانيسر - تانيسر - تانشير 16 شهرى در شمال دهلى در كنار رودخانهء سرستى در ايالت هريانه كنونى قرار دارد ( معجم الامكنه ، ص 19 ) . در مهابهارت « كركشترا » خوانده شده و از شهرهاى مقدس هندوان و زيارتگاه آنهاست .
گرديزدى مىنويسد : « تهانيسر به نزديك هندوان همچنان است كه مكّه به نزديك مسلمان و سخت بزرگ دارند هندوان آن بقعت را و اندر آن شهر بتخانهء سخت كهن است . و اندر آن بتخانه
تاريخ فرشته از آغاز تا بابر ( فارسى ) — صفحة 633
مساهمون: محمد رضا نصيرى
ص٦٣٣