سلطنت مغول در هند آگرا ، دهلى و لاهور سه شهر مهم امپراتورى مغول بود در سال 1849 م جزو هند بريتانيا و كرسى ايالت پنجاب شد . با تقسيم شبهقارهء هند در 1947 م كرسى ايالت پنجاب غربى پاكستان شد كه در 1950 م ايالت پنجاب نام يافت . در 1955 م كه پاكستان به دو قسمت تقسيم شد پايتخت پاكستان غربى شد .
( 12 ) ملتان
Multan
10 شهرى است ميان قندهار و لاهور از ولايت سند در پاكستان . اصل آن مولتهان است . مول به هندى اصل باشد و تهان به معنى مكان . مولتان در ساحل رودخانهء چناب در مسير راه مرتفع سند به پنجاب قرار دارد و از نظر نظامى بسيار حائز اهميت است . ملتان توسط سلطان محمود غزنوى فتح گرديد . بعدها در زمان شهاب الدين محمد غورى از غزنويان بازپس گرفته شد و در زمان احمد شاه ضميمهء افغانستان شد امّا پس از چندى توسط رانجتسينگ
Ranjit sing
در سال 1818 م بازپس گرفته شد .
عنصرى دربارهء فتح ملتان قصيدهاى دارد كه مطلع آن چنين است :
آيا شنيده هنرهاى خسروان به خبر * بيا ز خسرو شرق عيان بين تو هنر
و در ابيات بعد :
حكايت سفر مولتان همىدانى * وگر ندانى تاج الفتوح پيش آور
به مولتان شد و در ره دويست قلعه گشاد * كه هريكى را صد بند بود چون خيبر
( ديوان عنصرى ، ص 14 - 12 )
( 13 ) گجرات 10 در غرب هند ، از شمال به پاكستان غربى و از غرب به درياى عربستان محدود است . مشتمل بر شبهجزيرهء كاتهياوار است شهرهاى عمدهء آن عبارتند از : احمدآباد ( كرسىنشين ) سورت ، بارودا ، راجكوت
( Rajkot )
در دوره اكبر شاه ( 963 - 1014 ق ) به قلمرو بابريان منضم و سورت بندر عمدهء آن شد .
( 14 ) بنگاله ( بنگال ) 10 ناحيهاى وسيع است در شمال شرقى هند و شرق پاكستان كنار خليج بنگال . بخش اعظم آن در