وى گرد آمده بودند . به جبر و قهر در پنجم ماه ربيع الآخر سال [ احدى و تسعين و سبعمائه [ 791 / 1390 م ] « 1 » به دهلى درآمده در كوشك جهاننما فرود آمد . ابو بكر شاه نيز در فيروزآباد حشم خود را مستعد جنگ ساخت و به تاريخ دوم جمادى الاوّل سال مذكور در كوچههاى فيروزآباد [ با لشكر سلطان محمّد شاه طرح جنگ انداخت و در همان روز بهادر ناهر ، با جمعيّت تمام ، به شهر درآمد و ابو بكر شاه مستظهر گشته روز ديگر ] « 2 » از فيروزآباد برآمده با محمّد شاه مصاف داده غالب آمد و محمّد شاه با دو هزار سوار از آب جون گذشته به مياندوآب رفت و همايون خان ، پسر ميانگى ، خود را با ملك ضياء الملك ابو رجا و راى كمال الدّين و راى خلجين بهشتى به سمانه فرستاده تا جمعيّت نمايد . خود در موضع جاليسر 277 گذر آب گنگ قرار گرفت « 3 » و چون از اوّل تا آخر غلامان فيروزشاهى با محمّد شاه سلوك بد كرده بودند ، حكم كرد كه هرجا كه ايشان را بيابند هلاك سازند و اموال و اسباب ايشان را غارت كنند و ، بدين سبب ، بسيارى از غلامان كه در ولايات پهن بودند به دست رعايا و غيره كشته شدند و رعيّت با ابو بكر شاه در مقام عناد شده از اداى باج و خراج ابا و امتناع نمودند و چون ملك سرور شحنهء دهلى و ملك نصير الملك « 4 » حاكم ملتان و خواصّ الملك حاكم بهار و ديگر امرا و راىسر و ديگر رايان به محمّد شاه پيوستند و قريب پنجاه هزار سوار در ظلّ رايت او مجتمع گشتند ، ملك سرور را وزارت داده به خواجه جهان مخاطب ساخت و ملك نصير الملك را
هامش
( 1 ) . وقايع مخدوش و در نسخهها چنين است : پنجم ربيع الآخر سال مذكور ( 789 ق ) . ( متن افتادگى دارد ) چه ماه ربيع الآخر و جمادى الاول قبل از ماه شعبان است . بنابراين ، « سال مذكور » نمىتواند درست باشد و قول بداؤنى صحيحتر به نظر مىرسد . با توجه به سال ضبط بداؤنى ( 791 ق ) تصحيح شد . متن انگليسى ، 1 / 272 : پنجم ربيع الاول 792 / فوريهء 1390 م . تاريخ مباركشاهى ، ص 145 : در ششم ماه ربيع الآخر .
( 2 ) . پ : ندارد ، از ش تكميل شد .
( 3 ) . طبقات اكبرى ، 1 / 245 : و در ماه محرم سنهء اثنى و تسعين و سبعمائه شاهزاده همايون خان با امراى ديگر مثل غالب خان حاكم سامانه و ضياء الملك و ابو رجاء و مبارك خان و ملاحون و شمس خان حاكم حصار فيروزه جمعيت كرده به پانىپت آمده حوالى دهلى را خراب كرد .
( 4 ) . پ : نصير الدّين .