مقدّمه در معتقدات اهل هند و بيان كيفيّت ظهور اسلام در آن بلاد
بدان كه كتاب مهابهارت كه مبسوطتر و معتبرتر از آن در اين دور ، در ميان اين طايفه نيست ، آن را شيخ ابو الفضل بن شيخ مبارك در زمان پادشاه « 1 » جمجاه « 2 » ، اكبر پادشاه ، از عبارت هندى به فارسى ترجمه كرده است و از يك لك بيت متجاوز است ، نگارندهء اين سطور طريق ايجاز پيش گرفته خلاصهء آن را در اين مقام ثبت مىنمايد تا مستخبران آثار ، من اوّله الى آخره ، مستفيد باشند .
مخفى نماناد كه در ممالك هند چه از خانوادهء حكمت و چه از زمرهء رياضت و چه از اصحاب فقاهت در كيفيّت آفرينش عالم اختلاف كردهاند . از آن جمله سيزده طريق در كتاب مهابهارت مذكور است و پيش استدلاليان هيچكدام از آن قبيل نيست كه خاطر تحقيق طلب را اطمينانى « 3 » بخشد و از ردّ و انكار قدرى بازآرد .
نظم
سررشتهء كار آفرينش * ديدن نتوان به چشم بينش
هامش
( 1 ) . پت . س : جلال محمد اكبر .
( 2 ) . ش : جمجاه مالك الرّقاب .
( 3 ) . ش . س : ظنّى . پت : ظنّ .