سرجيمز مكينتاش « 1 » ، كه بعدها رياست انجمن ادبى بمبئى را بر عهده داشت ، كلنل جان بريگس « 2 » را مأمور ترجمهء تاريخ فرشته نمود . بريگس پس از بيست سال ترجمهء نسبتا كاملى از كتاب را در چهار جلد همراه يادداشتها و توضيحات ، با عنوان
History of the Rise of the Mohammadan power in india
در سال 1245 ق / 1829 م به چاپ رسانيد . با شناخت محققان اروپايى از تاريخ فرشته مقالات متعدّدى دربارهء آن نوشته شد كه سر هنرى اليوت « 3 » و جان داوسون « 4 » در كتاب
Bibliographical index
، كه در ده جلد بين سالهاى 1868 - 1877 م در لندن به چاپ رسيده است ، اين موضوع را منعكس نمودهاند « 5 » .
نسخههاى تاريخ فرشته
از ميان متون تاريخى بهجامانده به زبان فارسى در هند ، تاريخ فرشته به سبب طبع ميانهرو نويسنده و عدم تعصّب در ضبط وقايع ، به دور ماندن از منازعات شيعى و سنّى و ترسيم شخصيّت حاكمان به صورت واقعگرايانه ، پرهيز از افراط در مديحهسرايى ، رعايت شأن و مقام عرفا و مشايخ و ، همچنين ، به دليل كثرت مطالب ، وفور اصطلاحات نظامى و ادارى ، توجّه به مسائل اجتماعى و به كارگيرى شيوهء نگارش ساده و روان ، همواره موردتوجّه اهل فنّ قرار گرفته است و به همين دليل بارها در دورههاى مختلف از طرف كاتبان براى حاكمان وقت و رجال دولت كتابت شده كه مشخصّات اين نسخهها در فهرستها درج شده است . بىشك هنوز هم نسخههايى از اين اثر باقى است كه در جايى به ثبت نرسيده است . در اينجا از
هامش
( 1 ) .Sir Jams Mackintosh( 2 ) .John Briggs( 3 ) .Sir Henry Elliot( 4 ) .John Dowson( 5 ) . اردو دايرهء معارف اسلاميّه ، 15 / 269 ،An Oriental Biographical Dictionery , p . 136و نيز نك :Persian Literature , vol I , part . I , PP . 448 - 5