وقت هزيمت به دست زمينداران افتاده در بيست و پنجم ماه مذكور به قتل رسيدند « 1 » و ، به قولى ، گرفته پيش بهرام شاه [ آورند ] « 2 » به قتل رسانيدند . مدّت سلطنت رضيّه سه سال و شش ماه و شش روز بود . عارفان دورانديش دانند كه اين باد ادبار از كدام صحرا برخاست و گل دولت رضيّهء مرضيّه را كدامين تندباد از بيخ بركند . كمينه غلام حبشى را با امير [ 119 ] الامرايى سپاه دهلى چه نسبت ، و مرد دون خسيس را به پيشوايى چنان ملكهء تا جدار چه كار « 3 » ؟ مصراع :
اين از ملك است و از حبش نيست .
ذكر سلطان معزّ الدّين بهرام شاه بن سلطان شمس الدّين التتمش
چون سلطان رضيّه در قلعهء تبرهنده « 4 » محبوس گشت ، روز دوشنبه بيست و هشتم ماه رمضان سنهء سبع و ثلثين و ستمائه [ 637 / 22 آوريل 1240 م ] سلطان معزّ الدّين بهرام شاه ، به اتّفاق امرا و ملوك ، بر تخت سلطنت دهلى جلوس فرمود و معاملهء سلطان رضيّه را ، چنان كه گذشت ، مفروغ ساخت . هرآيينه ، ملك اختيار الدّين ايتگين « 5 » ، به اتّفاق وزير مملكت نظام الملك مهّذب الدّين ، جميع امور مملكت را پيش خود گرفت و همشيرهء سلطان معزّ الدّين را ، كه سابقا منكوحهء قاضى اختيار الدّين بود ، به نكاح خويش درآورد و دايم يك فيل بزرگ بر در خانه خود مىبست . و در آن زمان غير از پادشاه ديگرى فيل نمىداشت ، اين معنى موجب بدگمانى سلطان معزّ الدّين شده « 6 » دو نفر ترك را كه از معتمدان بودند بفرمود تا خود را به هيئت مستان ساخته آن دو كس را به قتل رسانند . روز دوشنبه هشتم ماه محرّم سنهء ثمان و ثلثين و
هامش
( 1 ) . طبقات ناصرى ، 1 / 462 : هزيمت ايشان بيست و چهارم ربيع الاول و شهادت سلطان رضيّه روز سهشنبه بيست و پنجم ماه ربيع الاول سنهء ثمان و ثلاثين و ستمائه بود .
( 2 ) . پ : ندارد . از ش افزوده شد .
( 3 ) . سير المتأخرين ، 1 / 107 : ايّام سلطنت او سه سال و شش ماه و شش روز بود .
( 4 ) . م ، 1 / 120 . ن ، 1 / 69 : بتهنده .
( 5 ) . م ، همانجا . ن ، همانجا : الپتگين . طبقات ناصرى ، 1 / 463 : ابتگين .
( 6 ) . پ : شده سلطان معز الدّين .