اجلاس دادند . و شاه تركان ، مادر [ 117 ] سلطان ركن الدّين را گرفته مقيّد ساختند . و اين خبر به سلطان ركن الدّين رسيده به جانب دهلى مراجعت كرد . چون به كيلوكهرى رسيد ، سلطان رضيّه در هژدهم « 1 » ماه ربيع الاوّل سنهء اربع و ثلثين و ستمائه [ 634 / 20 نوامبر 1236 م ] فوجى به استقبال او فرستاد تا گرفته محبوس ساختند و در اندك مدّت در آن زندان از جهان برفت . مدّت سلطنت او شش ماه و بيست و هشت روز بود « 2 » .
ذكر ملكهء دوران بلقيس جهان سلطان رضيّه بنت سلطان شمس الدّين
سلطان رضيّه به جميع صفاتى كه پادشاهان عاقل و كاملراى « 3 » را بايد ، محلّا و مزيّن بود . صاحبنظران كارآگاه به جز آنكه در صورت نسوان مخلوق بود عيبى در آن نمىيافتند . قرآن را به آداب مىخواند و از بعضى علوم ، فى الجمله ، نصيبى داشت . در زمان پدر در مهمّات ملك دخل كردى و فرمانروايى نمودى و سلطان از بس كه عقل و فراست كامل از او مشاهده كردى مانع نيامدى ، بلكه در آن سال كه از فتح گواليار برگشت ، چند نفرى از امرا را حاضر ساخته او را وليعهد گردانيد . امرا به عرض رسانيدند كه با وجود پسران قابل ارشد ، صبيّه را وليعهد ساختن چه حكمت باشد ؟ سلطان گفت كه پسران خود را به شرب خمر و اقسام مناهى و هواپرستى مبتلا مىبينم و بار سلطنت خود را درخور بازوى ايشان نمىيابم . رضيّه ، به صورت ، اگرچه زن است ، امّا به معنى [ مرد ] « 4 » است و ، در حقيقت ، بهتر از پسران است « 5 » .
هامش
( 1 ) . تاريخ مباركشاهى ، ص 23 : روز يكشنبه هژدهم ماه ربيع الاول .
( 2 ) . سير المتأخرين ، 1 / 107 : ايّام سلطنت يك سال و شش ماه و هشت روز بود .
( 3 ) . ش : « راى » ندارد .
( 4 ) . پ : ندارد ، از ش افزوده شد .
( 5 ) . ر ك : طبقات ناصرى ، 1 / 458 .