به فرّاش خود تاش نام ارزانى داشت و او در اندك زمانى آن ولايت را از نوّاب و عمّال ديالمه ، كه بعد از مراجعت سلطان محمود به جانب خراسان فروكش كرده بودند ، انتزاع نموده متصرّف [ گشت ] « 1 » و ، حسب الحكم ، سلطان مسعود علاء الدّوله را كه علم استقلال افراشته بود شكست داده عمّال او را مستأصل گردانيد .
[ تسلّط تركمانان سلجوقى ] « 2 »
و [ سلطان مسعود ] « 3 » در اين سال از غزنين قصد سپاهان و رى نموده چون به هرات رسيد ، مردم سرخس و باورد از تركمانان سلجوقى بناليدند . سلطان ، عبدوس بن عبد العزيز را با لشكر انبوه بر [ 64 ] سر ايشان تعيين نمود و او به لشكر تركمانان رسيده ، چند مرتبه جنگ واقع شد و بىآنكه آن معامله مفروغ شود سلطان به [ غزنين ] « 4 » برگشت . و در سنهء ثلث و عشرين و اربعمائه [ 423 / 1032 م ] التونتاش حاجب به فرمودهء مسعود از خوارزم به دفع علىتگين ، كه بر سمرقند و بخارا استيلا يافته بود ، با لشكر آنجانب متوجّه ماوراء النّهر شد و از دار السّلطنهء غزنين نيز پانزده هزار سوار جرّار به مدد التونتاش تعيين شد و اين جماعت در حدود بلخ به وى پيوستند . التونتاش از آب آمويه عبور كرده ، نخست به بخارا رفته بعد از تسخير آنجا روى به سمرقند نهاده ، علىتگين به عزم رزم و كين از شهر برون آمده موضعى را لشكرگاه ساخت كه در يك طرفش رود آب بود و درخت بسيار داشت و در يك جانبش كوهى در رفعت و عظمت مانند سپهر دوّار . و چون آتش فتنه اشتعال يافت ، جمعى از مردم علىتگين كه در كمين بودند از عقب سپاه التونتاش درآمده و خلقى بىشمار به تيغ آبدار هلاك ساختند و زخم كارى بر التونتاش رسانيدند . اتفاقا ،
هامش
( 1 ) . پ : ندارد ، از « ش » افزوده شد .
( 2 ) . پ : ندارد ، از ش افزوده شد .
( 3 ) . پ . ش : ندارد ، از پت آورده شد .
( 4 ) . پ : ندارد ، از ش افزوده شد .