تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى ) — صفحة 1119

مساهمون:

ص١١١٩

يادآورى چند نكته

استخراج و تنظيم فهارس مختلف براى كتابى مانند تاريخ عالم آراى عباسى كه سراسر آن مشحون از اسماء و اعلام خاص مىباشد كارى بسيار دشوارست . معمولا كسانى كه براى متون قديم فهرست تهيه ميكنند بگردآورى سه نوع فهرست ( اعلام اشخاص و قبايل ، اسماء امكنه ، نام كتابها ) مىپردازند ، مگر در مورد كتب شعر و ادب كه فهارس قوافى و ابيات را نيز احيانا اضافه ميكنند . از هنگامى كه ناشر چاپ جديد تاريخ عالم آرا تهيهء فهارس معمولى را براى اين كتاب از من خواست چند بار با خود انديشيدم كه به همان فهارس مرسوم اكتفا كنم ، ولى چون در عالم آرا ، اصطلاحات و تعبيرات و لغات و كنايات و كلماتى هست كه هر يك از آنها از جهت تاريخى يا اجتماعى يا فقهى يا شرعى يا سياسى يا سپاهى يا ادارى يا مالى و ديگر مسائل ( بزبانهاى فارسى ، عربى ، تركى مغولى و تركى عثمانى ) متضمن فوايد بسيارست لذا مرا دريغ آمد بود كه فهرست‌هاى لازم ، براى هر يك از موارد و مواضيع فراهم نياورم . بايد گفت كه نقل اسماء و اعلام و اصطلاحات از روى چاپ كنونى - كه چاپ منقح به معنى اصطلاحى مرسوم نيست - كارى دشوار بود . چه بسا كه براى يك اسم خاص يا لغت يا اصطلاح اجبار از آن بود كه به چند مرجع و مأخذ تاريخى و لغوى ديگر مراجعه شود تا شكل درست و صحيح آن نام يا واژه بدست آيد . يعنى كوشش من بر آن بود كه فهرست اين كتاب تا حد مقدور موجب تصحيح اشتباهات متن باشد . اما هنوز خودم نميدانم با همه كوششى كه كرده‌ام تا كجا به منظور و مقصود نائل آمده‌ام . قطع دارم كه هنوز اشتباهاتى چند در فهرست موجود است . بهر تقدير ، از خوانندگان و مراجعه كنندگان خواهشمند است براى تصحيح نادرستيها و اشتباهاتى كه در متن مىيابند بجز رجوع بغلطنامه بفهرست‌ها نيز مراجعه فرمايند ، شايد كمكى براى اصلاح متن باشد . گردآورى اين فهرست يكى از كمكهاى شايسته براى كسى است كه از اين پس بخواهد بچاپ عالم آراى عباسى بپردازد ، شايد اغراق نباشد اگر گفته شود كه گوشه‌اى از كار مصحح آيندهء كتاب انجام شده است . در تنظيم فهرست اسماء و اعلامى كه با عناوين و القابى نظير كيا ، درويش ،