تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى ) — صفحة 1093

مساهمون:

ص١٠٩٣
يافت و تا حين ارتحال شاه گيتى ستان حسب الارث و الاستحقاق مستوفى الممالك بود و اكنون بدستور به خدمت مذكور مشغولى دارد و از وزراء جزو زمان آن حضرت چند وزير ذيشان صاحب اعتبار كه بودند مثل ميرزا محمد شفيع وزير دار المرز و مازندران و خراسان كه بخطاب ميرزاى عالميان سرافراز بود و خواجه محمد رضاى وزير آذربايجان كه لقب فدويت داشت و ديگر وزراى اصفهان و كاشان و غيرهم بعالم بقا پيوسته بودند و از وزرائى كه در حين ارتحال راتق و فاتق مهمات ديوانى بودند دو نفر صاحب جاه و عزت و ثروت و مكنت بودند . ميرزا تقى مشهور بسارو تقى نوادهء خواجه عنايت كه در زمان شاه جنت مكان وزير حسن بيك يوزباشى بوده و مومى اليه در سنه يكهزار و بيست و پنج كه قشلاق همايون در دانقى واقع شده بود او وزير بيگلربيگى قراباغ بود كما ينبغى بلوازم خدمت پرداخت نواب گيتى ستانى آثار رشد و كاردانى از ناصيهء احوالش مشاهده نموده در مقام تربيتش درآمد و در همان ايام بوزارت كل ولايت طبرستان كه عبارت از مازندران بهشت نشان و رستمدار بوده باشد سربلندى يافته روانه آن صوب شده حسن سعى و كاردانى او در خدمات مرجوعه سيما انجام عمارت و ضبط و نسق مملكت و توسيع طرق و شوارع و غير ذلك در ضمير منير اشرف بيشتر از پيشتر سمت ظهور يافته روز بروز در تربيتش مىافزودند تا آنكه بمزيد عزت [ 767 ] و اعتبار محسود اقران گشته از جمله مقربان محفل قدس و محرمان سراير انس گرديد تا حين ارتحال آن حضرت بدان منصب سرافرازى داشت و هميشه خدماتش مستحسن طبع اشرف بود . خواجه جلال الدين اكبر غوريانى وزير خراسان كه از اعيان ولايت غوريان هرات بود و در زمان تسلط اوزبكيه بدولتخواهى قزلباش متهم بوده انواع جور و تعدى كشده بود بعد از فتح خراسان در ازاء دولتخواهيها كه از او بظهور رسيده بود مورد شفقت و تربيت گشته بخدمات ديوانى آنجا مأمور گرديد و بحسن خدمات منظور نظر شفقت گشته بوزارت كل ممالك خراسان ارتقا يافته صاحب املاك كلى و رقبات موروثى و مكتبى بود از تقديرات آسمانى ضعف قوى بر باصرهء او طارى گشته ديده‌هايش بالكليه از ديدن عارى و عاطل گرديد و آن حضرت بنابر پاس حقوق خدمت از آن ابتلاى او اغماض عين فرموده بهماندستور منظور انظار عنايت شاهانه بود با عدم بصيرت و بينائى برتق و فتق امور وزارت ميپرداخت و بمحض توجه و التفات خسروانه نقصى بمنصب او راه نيافت و تا مدت دوازده سال ايام نابينائى وزارت كل خراسان كرد و در ازمنه سابقه و قرون ماضيه همانا نظير اين معنى وقوع نيافته باشد كه در عهد اين شهريار حق شناس بنده نواز وقوع يافت و ذكر ساير وزراء جزو ممالك زياده فايده نيست .
تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى ) — صفحة 1093 | اسكندر بيگ تركمان / ايرج افشار