آغاز سال پر ملال لوى ئيل تركى مطابق سنهء سبع و ثلثين و الف كه سال دوازدهم قرن ثانى زمان فرمانفرمائى عباسى است
از بهار دلاراى اين سال با همه نزهت و طراوت كه لازم اينفصل بديع ربيع است شميم بهجت و شادمانى بمشام نميرسيد از گلهايش پژمردگى ظاهر و افسردگى نمايان بود گلزار جهان آب و رنگى نداشت يا زمانه از عظيمترين واقعه كه از گردش چرخ دون و طرارى و شعبده بازى سپهر بوقلمون مستور سرپردهء غيب بود خبر داشت نوروز جهان آرا كه هميشه بخوشدلى و كامرانى ميگذشت در اين سال اثرى از خرمى و شادمانى نداشت .
بيت
درين بهار گلى بر مراد كس نشكفت * بهاى هاى نشستند تا بهار دگر
زمانه عالميان را غم آباد بود و از بزرگترين وقايع روزگار غافل و خبردار نى .
بالجمله در روز دوشنبه سيزدهم شهر رجب مطابق سنهء سبع و ثلثين و الف دو ساعت و بيست دقيقه از روز گذشته نير اعظم از مقام حوت دلگير گشته بشرفگاه حمل خراميد و حضرت اعلى شاهى ظل اللهى مرحمت بر مفارق عالميان مبسوط داشته در مازندران بهشت نشان و قصبهء دلگشاى اشرف كه در اينسال دلگشا نبود و منازل فرح بخش دلارا كه اثرى از دلارائى نداشت و باغات و بساتين خلدآسا خصوصا باغ و عمارت بهجت فزاى [ 754 ] عباساباد كه از بهجت خالى مينمود بلوازم جشن نوروزى پرداخته با مقربان بساط اقدس سيما قورچى باشى كه از خدمات مرجوعهء آذربايجان و تسخير قلعهء آخسقه و ضبط و ربط سرحد فارغ گشته در آن اوقات بپايهء سرير سلطنت مصير آمده همواره مجالست حضور اقدس و همصحبتى بزم مقدس سعادت امتياز داشت با كمال عيش و سرور و انبساط خاطر بلوازم سير و شكار قيام داشتند و تا سه ماه بهار در مازندران اقامت فرموده چون هوايش از منهج اعتدال روى بگرمى آورد و از جانب روم اخبار متواتر گشت كه در اينسال خسرو پاشا نامى وزير و سردار گشته با لشكر بسيار به طرف ارزروم ميآيد و موراو گرجى سيه بخت نمكحرام كه بجانب روم رفته همراه سردار مذكور است موكب همايون در ماه شوال از قشلاق مازندران در حركت آمده بمظنهء آنكه مبادا آن برگشته بخت تحريك مادهء فساد نموده بمعاونت روميه باز در سرحد گرجستان آشوب انداخته آغاز فتنه نمايد عنان توجه بصوب دار السلطنهء قزوين معطوف داشته بفيروزى و اقبال در دولتخانهء مباركهء آنجا نزول فرمودند و حكم شد كه عساكر نصرت شعار در چمن سلطانيه جمعيت نموده بسردارى عيسى خان قورچى باشى در آنجا آمادهء خدمت باشند كه بهر طرف