در خصوص اقامت تازيكو در يزد و خيرات او ، در تاريخ يزد چنين آمده است : « دار الشفاء صاحبى و عمارات آن . . . اين دار الشفاء از مشاهير عمارات يزد است ، و خواجه شمس الدين تازىگو « 1 » جهت خواجه شمس الدين محمد صاحب ديوان بساخت . و اين شمس الدين تازىگو نايب و قائم مقام خواجه صاحب ديوان بود ، چون فرمان خواجه صادر شد كه دار الشفاء بسازد ، اين بازار كه از دار الشفاء به اندرون مىآيد - كه آب در ميان آن جاريست - بساخت .
چون طرح نزد صاحب ديوان بردند قهر كرد و گفت : اين چه عمارت است كه اينقدر حقيرست ، به قدر همت خود ساخته ، بهقدر همت ما بايد بسازد .
خواجه شمس الدين طرح دار الشفاء و چهار صفه آن و طنبى و بادگير و بيت الادويه و حوضخانه و مجلس مجانين ( تاريخ جديد : محبس ) و مرضى و خانههاى نيكو ترتيب كرد و باغى مشجر در عقب آن بساخت و گنبد يخدان ، و در آستانه عمارت ، مسجد مروح بساخت و بر درگاه چاهى منسوب به آب سرد حفر كرد . آن عمارت عالى ، تمام از آجر و گچ و كاشى تزيين كرد .
و چون اين طرح را شمس الدين تازىگو نزد صاحب ديوان فرستاد تعجب كرد ، و بنوشت كه در ساختن اين عمارت گاهى افراط و گاهى تفريط كردى .
شمس الدين تازيگو جواب فرستاد كه اگر بر خواجه گران است ، در القاب كتابهء درگاه ، صاحب ديوان بردارند و تازيگو بنويسند ، و آنچه به خرج رفته به خزانه بسپارم . . . و خواجه شمس الدين محمد تازىگوى مسجد چهل محراب انشاء كرد ، و خانقاه و عمارتى عالى بساخت ، و چهار دانگ از قريه هنزا وقف بر آن مسجد كرد ، و مصلى [ كبوتر خان ] و عيدگاه مقابل شيخ الاسلام اعظم سعيد از انشاء اوست . . . »
( تاريخ يزد ص 90 ) .
صاحب جامع مفيدى درباره كيفيت تأسيس اين بناها نوشته است : « . . . آن
هامش
( 1 ) - كذا ، و ظاهرا تازيكو