تاريخ فوت قاضى نظام الدين قدّس سرّه
قاضى نظام الدين ابن مولانا شرف الدّين ابن حاجى محمد فراهى است . مولانا شرف الدّين در سلك علماى كرام ابو القاسم بابر ميرزا انتظام داشت . گويند قاضى نظام الدّين در زمان سلطنت سلطان حسين ميرزا در مسند قضاى ولايت هرات متمكن بود . عدالت در زمان او به مرتبهاى بود كه در دار المحكمهء معدلتش منافات بين التضاد مرتفع مىگشت . در تاريخ 900 سجل حياتش به حكم قاضى الحاجات به توقيع ممات موشّح گرديد و در مزار فيض آثار مقرب الحضرت البارى خواجه عبد الله انصارى مدفون گشت . صاحب روضة الصفا محمود بن خاوند شاه اين رباعى تاريخ را نظم كرده :
تاريخ
آن كس كه شريعت به نظام از وى شد * از حكم قضا سجل عمرش طى شد
از صفحهء دل چو محو شد نام نظام * توضيح پذيرفت كه فانى كى شد
در صورت تعميه هرگاه كه نام از اسم نظام محو گردد كه محو از آداب عمل اسقاط است .
تاريخ 900 ايضاح پذيرد .
ديگرى از فضلاى زمان در تاريخ قاضى گفته :
تاريخ
به مولانا نظام الدّين قاضى * فلك چون از كجى تيغ جفا راند
ز بس كو بود در امر قضا راست * بجاى راستانش چرخ بنشاند
ز بهر فوت او تاريخ جستم * خرد گفتا « قضا بىراستى ماند »
نزد راست طبعان ظاهر است كه از قضا اسقاط الف كرده است .
فوت مير محمد امين
مير محمد امين كه از امراى سلطان حسين ميرزا بود و اعتبار تمام عند الانام و عزّت لا كلام بين الخواص و العوام داشت . آخر از روى كريمهء
« وَ لَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ »
بتلبيس ابليس بر امام زمان و سلطان عظيم الشأن جلى العدل و الاحسان ياغى شده از مضمون « لا ظفر مع البغى » آگاه نگرديد و از طريق مستوى مستقيم انقياد بيرون