زمان و اكمل شعراى دوران ملا مشفقى تاريخى به غايت مناسب گفته :
تاريخ
خاقان فلك قدر جوانمرد عليخان * كز دولت او ملك سمرقند شد آباد
و اين طرفه كه تاريخ جلوس ظفر او * از روى حساب است « سنهء نهصد و هشتاد »
980 لفظا و معنا تاريخ شد . در اين تاريخ از جمله محسنات است كه اهل دانش تواريخ پسنديدهاند و نيز ملا مشفقى « ره » در جلوس خان گفته :
به تخت ملك جوانمرد خان قرار گرفت * شد از قبول نظر پادشاه منظوران
به ظل شوكت او ذرّهاى كه بُرد پناه * چو آفتاب جهان كم نشد ز مشهوران
به لطف حق شه توران شد آن سليمانفر * فكند سايهء انصاف بر صف موران
براى دولت جاويد سال تاريخش * خرد نهاد رقم « پادشاهى توران »
و اين تاريخ نيز از ملا مشفقى در جلوس خان است :
روزى كه جوانمرد عليخان سمرقند * خورشيد جهان بر سر افلاك برآورد
با هر كه نظر در گذر افتاد خرد را * تاريخ جلوس شه فرخنده برآورد
خضر ره توفيق سخنگوى شد امّا * گفتا « على ملك يقين شاه جوانمرد »
تاريخ فوت ملا محمّد امين
ملا محمد امين از كاملان دهر و از نادران عصر خود بود . هواى زيارت حرمين شريفين در سر مولانا افتاد . به صد عجز و نياز راه حجاز در پيش گرفته بعد از تمامى حج مدينهء سكينه را وطن كرده بعد از گذشتن حج در شهور 985 رخت اقامت در باب السلام
« وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً »
گفته محمل بند دار السّلام
« فَادْخُلُوها خالِدِينَ »
گرديد .
ملا مشفقى در تاريخ فوت مولانا چنين گفته :
تاريخ
فريد دهر محمد امين چو رحلت كرد * ز مكه جانب باغ بهشت طاب ثراه
نكرد جايى اقامت درين سراچهء عام * چرا كه بود ز خاصان بارگاه إله