خاورى از پى تاريخش گفت * مرد عباسقلى خان ناگاه
بيست و پنجم : فرخنده مولود مام روزگار ، مولود سلطان خانم از بطن مخدّرهء طهرانيه و در بدايت حال ، زوجهء رضا قلى خان ولد اسماعيل خان سردار دامغانى بود .
مدّتى بر اين منوال گذشت و به سبب حكم طبيعت ، اثرى از لوازم مزاوجت ظاهر نگشت . فى ما بين مفارقت شرعى دست داد و بعد از انقضاى ايّام مانعه ، حاجى حسن خان ولد حاجى ذو الفقار خان كه بنى عمّ رضا قلى خان مذكور است ، دست تصرف بر آن نهاد .
فىمابين شاهزاده [ و ] شوى ثانى نيز ، به سبب ادعايى كه رضا قلى خان شوى اول را در باب عيب طلاق بود ، مفارقت واقع شد و شوى ثانى را در ارض اقدس مشهد مقدس مرض موت ناگهان از رجوع مانع آمد . تاريخ وفاتش از كلك مؤلّف تراويد و يادگار درين صحيفه ثبت گرديد .
لمؤلفه :
ز بيداد خاليگر چرخ افغان * به جز زهر كس شهدى [ از ] وى نخورده
توقّع مكن از جهان زندگانى * به عالم تمتّع كس از وى نبرده
اگر دادخواهى كند ايزد آيد * بسى جرم بر چرخ عاصى شمرده
نه تنها دهد جاى اندر مزارت * بسى پاى هم بر مزارت فشرده
نه تنها به پيراهن كند رنگريزى * كه رنگ از رخ نوجوانان سترده
ز حاجى حسن خان چه گويم كه گردون * ره كين به وى در جوانى سپرده
دريغ از گل روى آن نوجوان بود * كه از تندباد اجل شد فسرده
رقم خاورى كرد بعد از وفاتش * كه صد حيف حاجى حسن خان بمرده « 1 »
بيست و ششم : نوّاب عليّه عاليه المسمّاة به عاليه سلطان خانم . بطنا از ايل نبيل باجمانلو است كه در ولايت عراق سكنى دارند و جناب مولاى متقيان على بن ابى طالب را مظهر كلّ مىشمارند . زوجهء على خان دامغانى امير آخورباشى صاحبقران تاجدار
هامش
( 1 ) . اين قطعه در تذكره خاورى موجود نيست .