به سبب نسبت افشاريت والده ، درين مقام ايرادش بهتر است . برادر صلبى و بطنى نوّاب يحيى ميرزاست و به سبب همنامى جدّ پدرى ملقب به جهانسوز شاه و به جهت هم اسمى جدّ مادرى ، مكنّى به خانبابا . با « 1 » آنكه عمر شريفش هنوز از مرحله ده نگذشته ، در فنون تيراندازى و درس و مشق سرآمد همگنان گشته است .
بيست و هفتم : نوّاب ملك ايرج ميرزا « 2 »
از بطن مجوسيّهء كرمان است و در حدت ذهن و ذكاء معروف جهان . در اكثر از فنون هنر مثل عربيت و هيئت و نجوم و هندسه و خطاطى خاصّه نستعليق و شعرشناسى سرآمد اهل روزگار است و در بزمآرايى و نشاططلبى و ارتكاب به بادهء عنبى بىشمار :
يار ما اين دارد و آن نيز هم
بيست و هشتم : نوّاب سلطان مصطفى ميرزا « 3 »
برادر صلبى و بطنى نوّاب ملك ايرج ميرزا است و با اهل روزگار به غايت بردبار و باوفا . در حفظ اشعار فارسى بىبدل است [ 536 ] و قوّه حافظه او در ميان امثال و اقران ، ضرب المثل . اكثر از اشعار مولف را از حفظ دارد و اغلب اوقات خويش را به شكار مىگذارد .
بيست و نهم : نوّاب حاجى كيومرث ميرزا « 4 »
از بطن گرجيّهء ارمن و صاحب انواع هنر و فنّ ملقب به ابو الملوك است و با اهل روزگارش به استغنا سلوك . عجبى عجيب دارد كه احدى از چاكران دربار را به نظر نمىآرد ، به همين جهت طباع مردم را ازو نفرتى كامل است و به سبب نفرت خلق ، همواره تنهايى او را شامل . در علم نجوم فىالجمله مربوط است و در آرايش قامت از البسه ملوّن سليقهاش مضبوط . در بدايت طفوليت چندى در دار السرور بروجرد در حجر تربيت حسام السلطنه محمد تقى ميرزا آرميد و پس از آن به دربار فلكمدار آمده ساكن
هامش
( 1 ) . ملى : « تا »
( 2 ) . تولد : اوّل جمادى الثانى 1222 . ( اكسير التواريخ ، ص 216 )
( 3 ) . تولد : 11 ذى قعده 1228 ( همان ، ص 224 )
( 4 ) . تولد : بيست و پنجم جمادى الثانى 1224 . ( همان ، ص 219 )