خلاصه در روز سهشنبه چهاردهم شهر ذى حجّه الحرام خسرو خان اردلانى والى كردستان و فرج اللّه خان آدخلوى افشار برحسب امر شاهنشاه تاجدار او را استقبال كردند و بعد از ورود در منزل جناب آصف الدوله اللهيار خان قاجار وزير اعظم بار اقامت آوردند . روز ديگر ميرزا ابو القاسم قائم مقام و حاجى ميرزا محمّد رحيم شيرازى طبيب خاصّه ، كه در آن سفر خطاب مستطاب منشى الممالكى يافته بود و ميرزا محمّد تقى علىآبادى مازندرانى منشى ديوان اعلى ، به اذن حضرت صاحبقران از جانب جناب آصف الدوله ملاقات و ايلچى را به احترام تمام دريافتند و در روز پنجشنبه شانزدهم شهر مزبور پيشكاران پيشگاه خلافت به احضار وى شتافتند . « 1 » به همان سبك و سياق و قاعده و قانونى كه سابق الكسندرير ملوف سردار گرجستان را بار دادند ، ايلچى مزبور را نيز با هشت نفر از كرسىنشينان و شاهمير خان ترجمان در سراپرده همايون ، پاى برگشادند .
نامه دوستى ختامهء ايمپراطورى را داد و زبان به عرض نياز برگشاد و از طرف قرين الشرف شاهنشاهى نوازشات ديده پس از ظهور نوازشات به آدابى كه آمده بود ، برگرديد .
روز جمعهء هفدهم [ ذيحجه الحرام ] جناب مجتهد الزمانى آقا سيد محمد اصفهانى و حضرات عالى درجات حاجى ملّا جعفر و آقا سيد نصر اللّه استرآبادى و جناب حاجى سيد محمّد تقى قزوينى و سيّد عزيز اللّه طالش با ساير علما و فضلاى هر بلد ، وارد اردوى كيوان پوى شدند و نوّاب شاهزادگان و جميع امرا و خوانين و توابين لشكر ظفر قرين به استقبال ايشان سبك عنان آمدند . مجتهدين انام را با انواع احترام و اقسام تكبيرات و درود و سلام وارد خلوت سراى با احتشام كردند و ازدحام خواص و عوام ايلچى و همراهانش حسابها بردند . روز ديگر بههمين سياق جناب مجتهد انام حاجى ملّا احمد نراقى و مرجع الايّام حاجى ملّا عبد الوهاب قزوينى وارد [ 357 ] گشتند و از اجماع مجتهدين عظام در اردوى ظفر فرجام و تحريض جهاد با كفرهء ظلام عموم لشكر به طبيب خاطر از جان و سر گذشتند . مجتهدين را كلّا صورت فتوى اينكه : جهاد با كفره روسيه واجب است و منكر اين عمل ، متابعت شيطان و خلود در نار نيران را طالب .
هامش
( 1 ) . مجلس : « به احضار مىشتافتند »