آمد . بعد از تفريغ محاسبات معلوم شد كه جناب امين الدّوله حسب الواقع از عهده امانت برنيامده و مانند پدر عالىگهر از پيشكش خزاين زر و گوهر و رسانيدن مال و جهات كشور ، رضاجوى خاطر شهريار مظفر نشده ، امتحانا مبلغ پنجاههزار تومان نقد در ازاء عفو جرايم تكاهل ازو خواسته شد و مشار اليه از در انكار برخاسته ، شاهنشاه آگاه [ امور ] رعيت را خراب و ويران ديده و كار را بىسامان ؛ لا علاج منصب دارايى دار السّلطنهء اصفهان را به نوّاب شاهزاده سلطان محمّد ميرزا ، كه والدهء محترمهاش تاج الدولهء اصفهانيه و محبوبهء خاطر سنيّه بود ، مفوّض و او را از لقب ارجمند سيف الدّوله و وزارت يوسف خان غلام گرجى سپهدار عراق ، سربلند نمود . مبلغ دويستهزار تومان نقد از اصل ماليات كه بر ذمهء رعاياى پريشان بود ، به تخفيف و تصدّق مقرر گرديد و جناب امين الدوله ملتزم ركاب فيروزى فرّ آمد .
نوّاب حسين على ميرزا فرمانفرماى مملكت فارس كه با عمّال و اعيان آن ملك شرفياب دربار آن بحر فلكفلك گرديده بود ، پس از تفريغ محاسبات و اعطاى سىهزار تومان تخفيف از اصل ماليات به مقرّ ايالت برگشت و بعد از انقضاى ايّام صيام ، موكب فيروزى احتشام در غرّهء شهر شوّال المكرّم عازم رجعت گشته از ورود مسعودش فرق اهالى دار الخلافه از فرق فرقد درگذشت .
مصلحت ملكدارى مقتضى آن بود كه ، جناب امين الدّوله با وجود عزل از امارت ، پس از آن بر مسند وزارت ننشيند ، « 1 » لهذا راى همايون بر آن تعلّق يافت كه به جهت انجام مهامّ ملكدارى و نظام دربار دولت و كامكارى ، وزيرى با ديانت برگزينند . جناب اللّهيار خان دولوى قاجار كه اميرى بزرگوار و دربار فلكمدار را سالار بار « 2 » و از شرف مصاهرت شاهنشاه تاجدار باكمال اعتبار بود ، به منصب جليل وزارت اعظم سرافراز گرديد و از لقب نبيل [ 347 ] آصف الدولهگى قرين انواع افتخار و اعزاز آمد . حضرت محمّد حسن خان ولد ارجمندش كه بطنا نبيرهء خاقان ظفرمند است ، از منصب سالارى بار صاحب نام و لقب شد . روز هشتم شهر ذى قعدة الحرام ، موكب فيروزى غلام از دار الخلافه به باغ نگارستان نقلمكان كرد و پس از مأموريّت جناب منوچهر خان ايچ
هامش
( 1 ) . ملى : « بنشيند »
( 2 ) . رئيس تشريفات ( معين ، ذيل سالاربار ) .