به حكم شاه عباس « 1 » [ 9 ] صفوى در استرآباد همواره جليس سرير سرورى و متمكن مسند مهترى بوده و پيوسته با تركمانيه دست مجاهدات و مجادلات دليرانه مىنمودهاند .
ذكر احوال نوّاب فتحعلى خان ، اعلى جدّ صاحبقران زمان
تفصيل احوال اجداد بيهمال صاحبقران خجسته خصال را ، مرحوم مولانا « 2 » محمد ساروى « 3 » به حكم سلطان شهيد محمد شاه قاجار ، تاريخى « 4 » نوشته ، احتياج به تفصيل مجدد نيست ، ولى تا رشته كلام به يكديگر پيوسته باشد ، به ذكر سطرى از اوضاع هريك اشاره مىرود .
در بدايت فترت دولت شاه سلطان حسين صفوى ، محمد خان نامى تركمان ، بداعيه سرورى برخاست و در دشت گرگان هنگامهها آراست . قلعه مباركآباد آققلعه را مأمن كرده با جمعى از تبعه خويش در آن مأمن مسكن آورد . نوّاب فتحعلى خان ، كه اعلى جد « 5 » حضرت صاحبقران مؤيد و سمّى اين شهريار امجد و در ولايات استرآباد و مازندران زينتآراى ايوان و مسند بوده ، جمعى از طايفه يموت را برداشت و روى مبارك به مباركآباد آققلعه گذاشت و به سعى اصلمس بيك قاجار پرناك كه مستحفظ قلعه و سركشيكچى محمد خان بود ، قلعه را مسخر و خان ناكام را با وزيرش ميرزا احمد نام ، گرفته ، بكشت و استرآباد را دار الاماره ساخت . شكر بيگ « 6 » نام كرد جهان بيگلو در فندرسك مستقل بود و تعديات به عابرين و مجاورين زياده مىنمود . « فضلعلى بيك شام بياتى » و « محمد حسين خان قراموسانلو » و « محمد تقى بيگ سركشيك نوّاب فتحعلى
هامش
( 1 ) . ملك : + « ماضى »
( 2 ) . ملّى : « حولانا »
( 3 ) . محمد تقى ساروى
( 4 ) . تاريخ محمدى در وصف سلسله قاجار دوران سلطنت آقا محمد خان
( 5 ) . اعتضاد السلطنه در اكسير التواريخ فتحعلى خان را فرزند شاهقلى خان ابن محمد ولى خان ابن مهدى خان مىداند ؛ ر . ك : اكسير التواريخ ، اعتضاد السلطنه ، به اهتمام جمشيد كيانفر ، ص 14 .
( 6 ) . مجلس : « شاه بيك »