عرض راه ريخته و فرصت دخول به قلعه خبوشان نيافته به قلعه شيروان كه ده « 1 » فرسخى خبوشان است ، استقرار جست . در آن روز قبل از طلوع صبح فيروز نوروز خان چاردولى با دستهء سواره مزبور قراول بود ، رضا قلى خان از دور به مدد دوربين او را ديده بشناخت و بهطور اشتباه به سمتى ديگر پرداخت . نوّاب محمد تقى ميرزا برحسب امر اعلى از دور بزونجرد حركت كرده قلعه شيروان را محصور ساخت و روزگار ناپايدار كوس ادبار به نام رضا قلى خان بنواخت .
[ مصرا ] ع :
بدى را هم بدى باشد مكافات
ذكر اتمام كار قلعه تربتحيدريه و شرفيابى نوّاب شجاع السلطنه البهيّه به دربار دولت عليّه با خوانين و رؤساى تركمانيهء سامان سرخس و اوضاع اتفاقيه
در اوقاتى كه [ 297 ] نوّاب شجاع السلطنه عازم جدال « 2 » با فتح خان افغان بود ، به جهت ازدياد وحشت و اضطراب محمد خان قرائى به امير حسن خان عرب زنگوئى « 3 » حاكم تون و طبس حكم نمود كه بر سر قلاع متعلقه به ولايت تربت راند و خاك آن سامان را بر گردون گردان افشاند . معزى اليه نيز با جمعيتى فراخور احوال و اسباب قلعهگيرى و جدال و يك عراده توپ قلعهكوب به سامان محولات « 4 » آمد و همت به تسخير قلاع آن سرزمين گماشت . قلعه دوغآباد « 5 » من قرى محولات « 6 » را كه از قلاع متين آن سرزمين بود از صدمه گلولههاى توپ البرزكوب با خاك يكسان نمود . تا نوّاب شاهزاده با فتح خان مجادله مىورزيد ، امير حسن خان نيز در سامان محولات به تخريب بنيان قلعهجات
هامش
( 1 ) . ملى : « دو » ؛ با احتساب فاصله ده فرسخ صحيح است .
( 2 ) . ملى : - « جدال »
( 3 ) . ملى و مجلس : « زنگولى »
( 4 ) . فيضآباد شهرستانى است امروزه در جنوب غربى تربت حيدريه و مركز محولات . متأسفانه در مجمع التواريخ حاشيه صفحه 88 ، مرحوم عباس اقبال به اشتباه روستاى فيضآباد در جنوب شرقى تربت حيدريه را مركز محولات معرفى نموده كه با توجه به متن موجود دوغآباد از آنجا فاصله بسيار دارد .
( 5 ) . دوغآباد در شمالشرقى شهرستان فيضآباد قرار دارد .
( 6 ) . مجلس : - « آمد و همّت به تسخير قلاع آن سرزمين گماشت . قلعه دوغآباد من قرى محولات »