غرّه شهر ربيع الثّانى سنه يكهزار و دويست و سى و سه در دربار خلافت به رشته عرض كشيده شد و فوجى از اسراى « 1 » آن جماعت در پيشگاه حضور به نظر عدالت گنجور رسيده حضرت اعلى را از ظهور اين لطيفه غيبى ، ضمير منير خرّم آمده و تا خرّمى به درجه كمال رسد ، عزم تفرّج متنزّهات دار المرز مازندران مصمّم و روز يكشنبه سيّم شهر ربيع الثّانى ، موكب جهانگشا از دار الخلافه طهران روانه آن ديار ارم توام شد .
نوّاب شاهزادگان والاتبار محمد ولى ميرزا و حيدر قلى ميرزا و عبد الله ميرزا و محمّد رضا ميرزا و همايون ميرزا در آن سفر ملتزم ركاب مستطاب شدند و نوّاب محمّد قلى ميرزاى ملكآراى دار المرز طبرستان با اعاظم و اعيان آن ملك در بدايت خاك مازندران بوسه بر ركاب خسرو مالك رقاب زدند . چندى در عمارت مباركهء بحر الارم بارفروش كه قطعهاى است از مرغزار بهشت ، با كمال عيشوعشرت به سر شد و چندى ديگر در بلدان سارى و آمل اوقات همايون صرف مرمّت احوال هر درويش و توانگر [ شد ] و علما و اعيان آن كشور از انعام و صلات و جوايز بىحدّومرّ بهرهور آمد .
مهدى قلى خان دولوى قاجار بيگلر بيگى استرآباد در بلده اشرف با جمعى از سران و سر خيلان تركمانان يموت و كوكلان با پيشكش فراوان از ختليان صرصر نشان و غير آن به شرف ادراك پيشگاه حضور انور پيوستند و پس از اعطاى خلاع فاخره و احسان متكاثره اذن رجعت يافته دل بر خدمت بستند . شاهنشاه عادل را پس از استيفاى حظّ كامل ، ميل مراجعت حاصل آمد و در روز پنجشنبه پنجم شهر جمادى الاولى اهالى دار الخلافه را از يمن ورود موكب [ 285 ] مسعود جانى تازه در تن متواصل آمد .
ذكر ورود فتح خان وزير شاه محمود افغان به بلدهء طيّبهء هرات و گرفتارى حاجى فيروز الدين ميرزا و وقوع بعضى از حالات و واقعات
از قرارى كه در وقايع متعدده نگارش يافت ، بعد از آنكه شاهزاده محمود افغان
هامش
( 1 ) . مجلس : - « از اسراى »