تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ذو القرنين ( فارسى ) — صفحة 335

مساهمون:

ص٣٣٥
مؤلف كه در بدايت كار مباشر تحرير مسوّده عهدنامه بود ، معادل پانصد تومان از تحف ممالك انگريز و هندوستان فرستاد . از قرارى كه سابقا نگارش يافت ، صورت عهدنامه مذكور - انشاء الله تعالى - در نهايت سنه ايت ئيل مطابق با سال يكهزار و دويست و بيست و نه هجرى در هنگام آمدن مسترالس ، مرقوم و خوانندگان را قرار دوستى اين دو دولت عليّه حسب الواقع معلوم خواهد شد . شبى در سراى ميرزا محمد شفيع صدراعظم سؤالى از سفير مزبور از حقيقت آب حيوان و علم كيميا نمودم ، از روى بشاشت و مزاح وجود آن آب را معبّر از شراب ناب گرفت و در جواب علم كيميا به بذل چاقوى قلم‌تراشى كه به وزن نيم مثقال آهن و به قيمت پنج مثقال طلا ارزش داشت جوابى با صواب گفت . بالجمله فقرات خيرخواهى او در باب صلح فى ما بين دو دولت ايران و روس و زحماتى كه درين راه كشيد ، در وقايع دو سنه تخاقوى ئيل و ايت ئيل ، تفصيل داده خواهد شد .

ذكر فتح سنگر سلطان بود و گرفتارى روسيه ضلالت نمود و فتوحاتى كه از سعى وليعهد مسعود رخ نمود

نوّاب نايب السلطنه در زمستان اين سال فرخ فال ، با آن‌كه بىنهايت مريض بود ، باز از فرط غيرت و حميّت اسلام تاب توقف در تبريز نياورده با جمعيت ركابى و آذربايجانى حركت و گاهى در نخجوان و زمانى در ايروان و برخى در قراداغ خود را مشغول مىداشت و همّت بر هدم روسيه مىگماشت . از فيض رحمت الهى و نيروى بخت بلند شاهنشاهى ، فتوحات نمايان در آن عزيمت دست داد ؛ از آن جمله بسيارى از سرباز و سوار به تاخت محال مغاذبر « 1 » و برگشاط « 2 » و مقرى « 3 » و غيره روانه و جنگ‌هاى مردانه روى
هامش
( 1 ) . احتمالا مغاذبرد كه در تذكرة الملوك آن را قلعه‌اى مىداند در طرف مغرب آرپا جاى نزديك ويرانه‌هاى « انى » قرار دارد ( سازمان ادارى حكومت صفوى ، ص 192 ) . ملك و مجلس و ملى : « مغاويز » ( 2 ) . در تذكره الملوك برگشاط ضبط شده و آن رودى است كه از شمال ( در سمت جنوب گروىGaruia) به ارس مىپيوندد . ( سازمان ادارى حكومت صفوى - ص 195 ) . ( 3 ) . احتمالا « مگرى » امروزى در ساحل شمال ارس نزديك اردوباد .
تاريخ ذو القرنين ( فارسى ) — صفحة 335 | ناصر افشار فر / ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )