اى نام تو بهترين سرآغاز طبيعت در آرايش خاك گيلان قدرتنمائى كرده و حد توانائى خود را نشان داده است . سرزمينى كه كوه دارد ، دشت دارد . دريا دارد ، جنگل دارد ، رودخانههاى پرآب دارد . از مناظر زيباى طبيعى چه كم دارد !
رودخانهء سفيدرود با نرمى و آرامى تمام از ميان خاك گيلان مىگذرد و اين سرزمين پهناور را به دو بخش جداگانه تقسيم مىكند .
كسانى كه بر كنارهء راست زندگى مىكردند « اين سوى روديان » و آنان كه بر ساحل چپ بودند « آن سوى روديان » خوانده شدهاند .
اين سوى روديان فرهنگى برتر و بالاتر از آن سوى روديان داشتهاند .
كتب تاريخى كه به دست اين سوى روديان نوشته شده بيش از كتبى است كه به همت آن سوى روديان فراهم آمده است .
از آن جمله كتاب تاريخ حاضر است كه به امر سلطان احمد خان اول - از سلاطين كيائى گيلان - به دست يكى از مردم دانشمند و اهل قلم لاهجان تأليف و تصنيف شده است .
نگارنده كه مدتهاست عمر خود را صرف مطالعهء فرهنگ نواحى شمال ايران كرده است ، عزم جزم كرد كه به چاپ اين كتاب بپردازد . عكس قديمترين نسخهء آن را از لنينگراد خواست و پس از تحرير به تصحيح و تمحشيه مشغول شد .
پس از اينكه متن تصحيح شده آماده گشت ، به نظر دوست ارجمند جناب آقاى دكتر پرويز ناتل خانلرى رساند و اجازه خواست تا جزء كتب بنياد فرهنگ ايران
تاريخ خانى ( شامل حوادث چهل ساله گيلان ) ( فارسى ) — صفحة مقدمهء مصحح 11
مساهمون: على بن شمس الدين بن حاجى حسين لاهيجى
صمقدمهء مصحح ١١