يافت ، در شب پنجشنبه هشتم محرم سنهء احدى و ستين و ستمايه ، حسام الدين به تيغ مغولان پرخشم و كين كشته شد .
( جزو 1 ، ج 3 ، ص 61 )
[ نجم الدين دبيران ]
و ديگرى
نجم الدين دبيران است و هو ابو الحسن على بن عمر بن على القزوينى و نجم الدين در ميدان علم و كمال از فضلاى زمان گوى مسابقت مىربود و در وقتى كه خواجه نصير طوسى به رصد مشغولى مىكرد ، او را به مراغه طلبيد تا در آن باب شرايط امداد بهجاىآورد و نجم الدين متن شمسيه را در زمان وزارت خواجه شمس الدين محمد تصنيف نمود و آن رساله را به نام نامى آن وزير صافىضمير موّشح ساخته ، شمسيه نام فرمود و شرح كشف و حكمت عين و جامع الدقايق نيز از جمله تصانيف نجم الدين است .
( جزو 1 ، ج 3 ، ص 61 )
مؤيد الدّين عرضى دمشقى و فخر الدّين مراغى موصلى و محيى الدين اخلاطى
نيز با هلاكو خان معاصر بودند و در وقت بناى رصد ، خواجه نصير الدين را امداد مىنمودند .
( جزو 1 ، ج 3 ، ص 61 - 60 )
[ صدر الدين ساوجى ]
ديگرى از جمله فضلاى زمان هولاكو خان
صدر الدين ساوجى است و او به حدت ذهن سليم و جودت طبع مستقيم و وفور قوت حافظه و وقوف بر علم عروض و قافيه اتصاف داشت و در تاريخ گزيده مسطور است كه صدر الدّين موازى يك جزو كتابت را به يك خواندن ياد مىگرفت و در زمان هولاكو خان در شام مقيم بود و به سحر متهم گشته شربت شهادت چشيد .
قصيدهء حسناء در علم عروض و قوافى از جمله منظومات اوست .
( جزو 1 ، ج 3 ، ص 62 )
[ محيى الدين المغربى ]
ديگرى از آن جمله
محيى الدين المغربى است و او در اوايل زمان هولاكو خان در شام مقيم بود و در ميدان علم تنجيم از منجمان جديد و قديم قصب السبق مىربود و بعضى از مصنفات او در ميان منجمان مشهور است و احكام او كه مطابق واقع اتفاق افتاده بر