تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رجال كتاب حبيب السير ( فارسى ) — صفحة 30

مساهمون:

ص٣٠
خواندمير در اين كتاب خود يك بار ديگر تجديدنظر كرده است . اين تجديدنظر در موقعى صورت گرفته كه او عازم سفر قندهار بوده است . در اين شهر ، مؤلف قسمتى از كتاب خود را ثانيا نوشت ، ولى قبل از آنكه « عدد اجزاء از مرتبهء آحاد تجاوز نمايد » دست تقدير او را به هندوستان كشانيد . در 10 جمادى الثانيه به طرف هند حركت كرد . پس از هفت ماه تحمل زحمت و گرما ، در 4 محرم 935 به آگره ، مقر سلطنت ظهير الدين محمد بابر ، مؤسس سلسلهء گوركانى هند رسيد و به قول خود همان روز « بيشائبهء انتظار بتقبيل قوايم سرير سپهر مقدار » او سرفراز شد ، ولى در ترجمهء واقعات بابرى و در تاريخ فرشته ، ملاقات او ، در هشتم ربيع الاول 935 نوشته شده است . از همين تاريخ به بعد خواندمير در ركاب بابر بود و به همراه او به مسافرت بنگاله رفت . با اين همه در طى راه از اشتغال به كتاب خود غافل نمىشد . سرانجام در منزل تير ميانه كه نزديك اجتماع در رودسر و گنگ است تجديدنظر يا در حقيقت نسخهء ثانى كتاب خاتمه يافت . كتاب حبيب السير در سه جلد ترتيب داده شده ؛ جلد اول از ابتداى خلقت تا زمان خلفاى راشدين ، جلد دوم در ذكر ائمهء اثنى عشر و خلفاى عباسى و سلاطين معاصر با ايشان و جلد سوم از مغول تا سلطنت شاه اسماعيل . در آخر كتاب هم تحت عنوان « ذكر بدايع و غرايب ربع مسكون و عجايب جهان بوقلمون » فصلى نسبتا مفصل در بيان عجايب بلاد و نواحى آمده است كه از لحاظ دانستن ميزان اطلاعات ايرانيان قرن نهم و دهم از اوضاع دنيا بسيار قابل توجه است . كتاب حبيب السير يك بار در تهران در سال 1271 قمرى و بار ديگر در فاصلهء سالهاى 1271 - 1273 در بمبئى به طبع رسيده است و اين البته غير از قسمتهاى مختلف آن است كه توسط اروپاييان چاپ شده و يا به السنهء مختلفه ترجمه يافته است . ( براى تفصيل اين قسمت رجوع كنيد به كتاب ادبيات ايران تأليف استورى
( C . A . Storey )
صفحات 106 - 108 ) . قسمتهايى كه در اين كتاب از حبيب السير نقل شده منحصرا از روى نسخهء چاپ بمبئى سال 1271 - 1273 است و احيانا در بعضى موارد به يك نسخهء خطى از آن كتاب نيز مراجعه به عمل آمده است . عبد الحسين نوائى