آن مىنويسد : « . . . در بيان مكارم اخلاق و محاسن آداب و تفصيل اشعار و مؤلفات و تعداد آثار و عمارات آن فرخنده صفات رسالهء عليحده مكارم الاخلاق نام در سلك تحرير كشيده است و آن نسخه در ميان فرق انام اشتهار تمام دارد . . . » « 1 » .
و - منتخب تاريخ وصاف :
از اين كتاب كه ظاهرا از دست رفته و ظاهرا اثرى از آن در كتابخانههاى معروف دنيا به جا نيست ، خواندمير خود در مقدمهء حبيب السير ذكرى مىكند ، اما درست نمىدانيم كه اين انتخاب او از كتاب تجزيه الامصار و تزجية الاعصار ، يعنى تاريخ معروف شرف الدين عبد اللّه بن فضل اللّه شيرازى ملقب به وصاف الحضرة چگونه صورت گرفته بوده و خواندمير چه قسمتهايى از آن را حذف و چه قسمتها را باقى گذاشته بوده است . احتمال قوى مىرود كه منتخب تاريخ وصاف خواندمير فقط شامل مطالب تاريخى آن كتاب بوده و آنچه را كه وصاف الحضرة براى نمودن هنر انشا و بلاغتسازى و عبارتپردازى در وصف مناظر و معارك آورده و همانها نيز از ارزش اين كتاب نفيس كاسته حذف كرده باشد .
ز - همايوننامه :
اين كتاب را كه بعد از حبيب السير تأليف يافته ، خواندمير به نام همايون پادشاه پسر ظهير الدين محمد بابر پرداخته است و موضوع آن قواعد و قوانينى است كه همايون وضع كرده و آثارى كه او از خود برجاى گذاشته بوده است . اين كتاب كه ظاهرا آخرين تأليف خواندمير باشد ، به تصريح خود او در مقدمهء آن ، در موقعى كه همايون در گوالپور بوده ، يعنى در 941 به رشتهء نگارش آمده است « 2 » .
ح - نامهء نامى :
نامهء نامى نام مجموعهاى است از مراسلات و منشآت كه آنها را خواندمير به عنوان دستور كتابت و انشا جهت منشيان و مترسلان از رسائل و مكاتبات رسمى و دربارى پيشينيان جمع آورده است . اين كتاب را چنان كه خواندمير در اوايل آن تصريح مىكند در وقتى كه سنين عمر او در ميان چهل و شش
هامش
( 1 ) . حبيب السير ، ج 3 ، جزو 3 ، ص 249 و صفحهء 293 از كتاب حاضر .
( 2 ) . فهرست ريو ، ج 3 ، ص 1024 .