بحر خزر منصب مىشود مرور و عبور از آن بى « 1 » آنكه بر پل گذرند به طريقى ديگر ميسّر نيست پناه و محكمه ساخته در منتهاى رود كه به دريا متصل شده امكان دارد كه سواره عبور نمايند ، كشتيهاى مشحون به تفنگچيان قدر انداز بازداشته پشت بر كوه داده ، مجارى و مسالك را مسدود ساخته ، به استظهار جبال رفيعه و اعلام منيعه و تشابك اشجار و تقعير « 2 » انهار ، قدم از جادهء اطاعت بيرون نهاده ، طبل نافرمانى را كه در زير گليم « 3 » مىنواختند ، بلند آوازه گردانيدند « 4 » و سرخاب « 5 » خان شمخال و الغ « 6 » و قزان « 7 » الب و سرداران « 8 » و ساير اعيان و مردم داغستان و قيتاق و اندرى « 9 » و غيرهم كه جمعيت ايشان به سى هزار كس بل متجاوز مىرسيد ، در آن مكان كه در حقيقت محل هلاك « 10 » ايشان بود جمعيت نموده ، منتظر ورود حاجى منوچهر خان و لشكر نصرت توامان مىباشند . « 11 »
همين كه طليعهء « 12 » لشكر منصور نمودار « 13 » مىشود آن گروه مخذول صف آراسته دست به استعمال آلات « 14 » حرب و ادوات طعن و ضرب گشوده ، شروع در جنگ و جدال و محاربه و قتال مىنمايند . [ گ 277 آ ] در اين حال نفير و كرنا كه مؤذّن فتنه خوابيده است ، شروع به اذان اذن محاربه كرده ، تغابين « 15 » توپهاى آتش فشان و حيات جانگزاى تفنگهاى « 16 » بىامان از خواب امن بيدار « 17 » مىشوند « 18 » و سهام جان ستان از آشيانهاى « 19 » تركش پردلان چون مرغان وحشى كه از استماع فرياد و افغان رم نمايند ، در پرواز مىآيند . « 20 » غبار معركه كه بر گردباد سمّ مركبان صبا رفتار در حركت آمده ، شخص مدار « 21 » در نقاب كرد ؛ رخ نهفتهء صبح قيامت آشكارا مىشود . « 22 » ساقى اجل كاسههاى سر پردلان را به گردش آورده شراب ارغوانى خون « 23 » از شيشههاى ابدان
هامش
( 1 ) . د ، مج : به غير از .
( 2 ) . م : تغريز .
( 3 ) . مج : حكيم .
( 4 ) . مج : گردانيده .
( 5 ) . د ، ده ، مج ، مر : سرخاى .
( 6 ) . د : الق .
( 7 ) . م ، مج : قران .
( 8 ) . د ، مج : ميرزائيان .
( 9 ) . د ، مج : اعدرى .
( 10 ) . م : - « هلاك » .
( 11 ) . د ، مج : بوده .
( 12 ) . ده : - « طليعه » .
( 13 ) . مج : نمايان .
( 14 ) . مج : آلت .
( 15 ) . د : ثغابن . مج : نقابين .
( 16 ) . م : تفنگ . مج : تفنگچيان .
( 17 ) . ده : - « بيدار » .
( 18 ) . د ، مج : گشتند .
( 19 ) . م : آسياى .
( 20 ) . د ، مج : آمدند .
( 21 ) . د ، ده ، م ، مج ، مر : مدارا .
( 22 ) . د ، مج : گرديد .
( 23 ) . م : چون .