هذا الكتاب ، يوم الجمعه عشرين شهر رمضان المبارك سنهء خمس و تسعين بعد الالف بين الهجرة النبوية - كتبه محمد طاهر ( روى اين دو كلمه خط كشيده شده و سپس آمده ) محمد المدعو بالطاهر الوحيد الشريف » .
در جابهجاى اين نسخه شعر فارسى هم گنجانده شده است كه جزء خود كتاب نيست ، بخش ديگر اين كتاب منطق است كه رسالهء جدايى است ، اما حاشيهء بر تلخيص منطق ابن رشد نيست . پس از آن كتاب مابعد الطبيعه ابن رشد است ، پس از آن رساله مانند ديگرى در منطق است . انجام نسخه چنين است : « و هى غير القربية الدالة على تعيين المراد و الحمد اللّه رب العالمين » . « 1 »
آنچه از اين كتاب يعنى رسالهء منطقى و حاشيهء ابن رشد ميرزا محمد طاهر وحيد مستفاد مىشود آن است كه مىتوان گفت كه وى دانشمند و فيلسوف مشايى نيز بوده است . « 2 »
د ) كتاب اصول الدين ( اصول خمسه )
اين كتاب در پنج مسئله :
1 - د ) اثبات واجب الوجود و صفات او
2 - د ) در وحدت
3 - د ) در عدل
4 - د ) در نبوت
5 - د ) در معاد
به نگارش درآمده است ؛ تاريخ مندرج در نسخه شعبان المعظم سنهء 1126 و به خط شكسته نستعليق است . « 3 »
در اين رساله محمد طاهر وحيد مىنويسد ، چون ديدم دلايلى كه در كتابهاى كلامى دربارهء پنج اصل دين آوردهاند ، بر پايهء باطل ساختن دور و تسلسل نهاده شده و اين خود مورد نزاع است و سخنان فراوان در اين باره گفته شده ، كه من خواستهام از راه ديگرى اثبات كنم كه به تباه ساختن دور و تسلسل نيازى نباشد ، اين رساله را ساختم » .
هامش
( 1 و 2 ) . دانش پژوه ، محمد تقى ، وحيد قزوينى ، صص 202 - 204 .
( 3 ) . منزوى ، احمد ، فهرست كتابخانهء مجلس شوراى ملى ، ج 14 ، بىجا ، 1347 ، چاپ اول ، ص 191 .