مىكند . در بيان حكايات گاه به الفاظ و اعمال ركيك و ناپسند برخورد مىكنيم كه شاعر تلاش مىكند با اين حكايات موضوع ديگرى را نتيجه بگيرد و قصدش بيان خبثيات نيست . شاعر در انتها در وصف مازندران و طبيعت آنجا ابياتى را سروده است . « 1 »
2 - الف ) ناز و نياز : در بحر هزج مسدس مقصور يا محذوف كه در حدود دو هزار و دويست بيت است ، كه از اين مثنوى ميكروفيلمى در كتابخانهء مركزى دانشگاه به شمارهء 5826 موجود است كه شامل سه هزار بيت است . « 2 » اين مثنوى نيز داراى موضوعهاى اخلاقى و اندرز است .
3 - الف ) عاشق و معشوق : اين مثنوى شهر آشوب وحيد است كه به بحر متقارب بر وزن ليلى و مجنون در يك هزار و سيصد بيت كه شاعر به نام شاه سليمان صفوى سروده است . در آخر اين مثنوى شاعر به تعريف اصناف و كسبهء اصفهان پرداخته است و هريك از پيشهوران و صنعتگران زمان خود را در چند بيت تعريف و توصيف كرده است ، كه از لحاظ بررسى اوضاع اجتماعى آن ايام حائز اهميت است . از اين مثنوى ميكروفيلمى در دانشگاه تهران به شمارهء 5826 به تعداد هزار و صد بيت موجود است . همچنين در جلد سيزدهم نسخههاى خطى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران نسخهاى موجود است كه به نام « ديوان رضوان » شناخته شده است .
شهر آشوب ديگرى از وحيد نيز به همين نام است كه در آن سرگذشت دو راجهء هندى است ؛ وقتى اين دو راجه به اصفهان مىرسند ، شاعر به وصف شهر ، كسبه و اصناف شهر مىپردازد ؛ مجموعه ابيات اين مجموعه كه در بحر هزج مسدس اخرب مقبوض سروده شده ، ششصد بيت است . « 3 »
هامش
( 1 ) . خزانه دارلو ، محمد على ، منظومههاى فارسى ، نشر روزنه ، تهران ، چاپ اول ، 1375 ، ص 613 .
( 2 ) . دانش پژوه ، محمد تقى ، فهرست ميكروفيلمهاى كتابخانه مركزى دانشگاه تهران ، انتشارات دانشگاه تهران ، چاپ اول ، 1364 ، ج 3 ، ص 184 .
( 3 ) . دانش پژوه ، محمد تقى ، فهرست ميكروفيلمها ، ج 3 - ص 184 . همو ، فهرست نسخههاى خطى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 13 ، ص 3300 ، خزانه دارلو ، محمد على ، همان كتاب ، ص 608 و 609 . در سال 1345 برگزيده و انتخابى از شهر آشوب وحيد زير نام تعريف شهر اصفهان و هر صنفى از اصناف توسط دكتر مجتهدزاده در بخش دوم شهر آشوب مولانا لسانى شيرازى ، در دانشگاه مشهد به چاپ رسيده است . همچنين كل اين شهر آشوب در سال 1379 توسط بهداد اربابى تحت عنوان شهر آشوب وحيد قزوينى توسط انتشارات طه در قزوين چاپ شده است .