معاد « 1 » مير محمد باقر داماد از اساطين فضلا و فحول علما است . شمّهاى از احوال سعادت اشتمال او در تاريخ عالم آرا مسطور است . ادراك زمان نوّاب جنت مكانى نموده در همهء علوم از امثال و اقران در پيش و در زهد و تقوى سرآمد عهد خويش بود . آوازهء فضل و افضال او به اطراف و اكناف عالم رسيده و خوان نعمت افادتش از قيروان تا قيروان كشيده ؛ در هر علمى تصانيف مشهوره دارد . در ايام سلطنت نوّاب خاقان رضوان مكان نهايت قرب و منزلت داشت و در اسفار ملتزم ركاب ظفر انتساب بوده از مشكوة فضيلت و كمالات آن تحرير اعظم اقتباسات مىفرمودند و در بعضى اوقات در اداى صلوة به آن جناب اقتدا مىنمودند [ گ 152 ب ] تا آنكه در حينى كه رايات منصوره از كربلاى معلّى روانهء زيارت نجف اشرف بود روح شريفش به حظاير جنان پرواز نموده و در قرب روضهء مقدّسهء غرويه - سلام اللّه على مشرفها - مدفون گرديد .
ميرزا ابو القاسم فندرسكى از سادات عالى درجات دار المؤمنين استرآباد است .
در فن رياضى و حكمت سرآمد اقران و ممتاز علماى دوران بود . اكثر اوقات مشغول مباحثهء كتاب شفا و قانون بود و از آميزش ابناى زمان محترز بود . با جمعى كه به قصد ملاقات و استفادهء علوم نزد مشاراليه تردّد مىنمودند تندخويىها مىنمود . نوّاب خاقان رضوان مكان منزل مشاراليه را به نور قدوم منوّر فرمودند . در دار السلطنهء اصفهان وداع جهان گذران نموده ، روانهء رياض جنان گشت .
ميرزا رفيعا از سادات عظام نايين ، من اعمال اصفهان ، است . در علوم عقليه و نقليه از امثال و اقران امتياز تمام دارد و طلبهء علم از افادات آن ممتاز اهل دانش انتفاع تمام مىيابند و اكثر اوقات خود را صرف مباحثه و مطالعه نموده ، سايهء التفات بر اشغال دنيوى و تحصيل زخارف آن نينداختهاند و مسلّم و فضلاى ذىشأن و علماى ايران است ؛ تعليقات و حواشى بر كتب معتبره بسيار دارد .
ملاصدراى شيرازى از آحاد فضلاى دوران و مشاهير زمان بود ، در هر علمى مصنفات مبسوط دارد مدتهاى مديد در دار المؤمنين قم بوده به نشر آثار حكماى
هامش
( 1 ) . متن : معداد