قزوينى ، ميرزا محمّد حسين است و او هم در روزگار نادر شاه افشار زنده نبوده است و پدر رضى قزوينى هم محمّد بن حسن است و خود او هم در 1106 ه . ق درگذشته است . « 1 »
آثار ميرزا محمد طاهر وحيد قزوينى
1 - آثار منظوم
محمد طاهر وحيد با شاعر بزرگ روزگار خود صائب تبريزى معاصر و دوستى داشته و صائب از اشعار او انتخابى به عمل آورده است . « 2 » بعضى از تذكرهنويسان در ستايش او مبالغه نمودند . نصرآبادى كه معاصر وى نيز بوده ، مجموعهء اشعار او از مثنوى ، قصيده و غزل را قريب به 30 هزار بيت برشمرده است . « 3 » حزين تعداد ابيات به يادگار گذاشتهء وى را شصت هزار بيت انگاشته و مىگويد در شعر طرز تازهاى كه مختار بعض متأخرين است ، رواج يافته و رونق بخشيدهء او است . « 4 » تذكرههاى سرو آزاد و شمع انجمن تعداد ابيات وى را قريب سى هزار بيت بهنظر آورده ، ولى صاحبان تذكرهء غنى و نيشتر عشق و آتشكدهء آذر ، تعداد ابيات اشعار او را 90 هزار نگاشته يا ديدهاند . بر خلاف نصرآبادى و حزين بعضى همچون آذر و هدايت اشعار وى را مورد انتقاد قرار دادند . آذر معتقد است به علت مناصب ديوانى كه ميرزا محمد طاهر وحيد داشت ، مورد تحصين شعراى زمان خود گشته و به زعم آذر اگر خوف منصب نبود ، وى از هيچكس تحصين نمىشنود . « 5 » هدايت هم ديوان وى را در شيراز ملاحظه كرده كه مشتمل بر نظم و نثر تركى و فارسى و رسالات در هر فن بود ولى به نظر وى اكثر آنها ملاحتى ندارد . « 6 » اعتماد السلطنه نيز تعداد ابيات اشعار وى
هامش
( 1 ) . دانشپژوه ، محمّد تقى ، وحيد قزوينى ، ص 205 .
( 2 ) . آقا خان بيگدلى شاملو ، لطف على بيگ ، همان كتاب ، ج 2 ص 1213 .
( 3 ) . نصرآبادى ، ميرزا محمد طاهر ، همان كتاب ، ص 18 .
( 4 ) . حزين محمد على ، همان كتاب ، ص 46 .
( 5 ) . آقا خان بيگدلى شاملو ، لطف على بيگ ، همان كتاب ، ج 3 ، صص 1215 - 1216 .
( 6 ) . هدايت ، رضا قلى خان مجمع الفصحا ، به كوشش مظاهر مصفا ، انتشارات اميركبير ، چاپ اول ( حروفى ) -