شرح قضاياى عربستان
بعد از فوت سيد مبارك خان والى عربستان سيد محمد خان ولد او كه داماد امام قلى خان امير الامراى فارس بود به موجب فرمان و الا والى عربستان گرديده و سيد منصور خان برادر سيد مبارك خان به داعيهء حكومت پيوسته جوياى فرصت مىبود و بنابر آنكه سيد محمد خان تغيير سلوك نسبت به معارف اعراب داده با مشايخ آنجا طريق حكّام قزلباش سلوك مىنمود ، اكثر مشايخ از مشاراليه رنجيده خاطر گشته با سيد منصور زبان يكى نمودند و مشاراليه با جمعيتى تمام متوجه حويزه شد ، سيد محمّد خان [ گ 116 ب ] به سبب عدم اتفاق اعراب تاب مقاومت نياورده ، چون سدّ شوارع شوشتر و دزفول و لرستان نموده بودند ، لاعلاج روانهء بصره گرديد و سيد منصور خان حويزه را تصرف نموده عريضهء مشتمل بر اخلاص و يكجهتى به درگاه فلك اشتباه فرستاده ، سالك طريق بندگى شد .
سانحهء ديگر
آنكه حسب الرقم اشرف مقرّر شد كه حسن خان شاملو بيگلربيگى خراسان روانهء درگاه جهان پناه گرديده و رايات نصرت آيات متوجه ييلاقات اوجان و سهند گردند . متنزّهات آنجا مضرب سرادقات جاه و جلال گشت و حسن خان حسب الفرمان به استعجال تمام احراز سعادت بندگى نموده ، در حينى كه ييلاق سهند مقرّ اعلام اقبال بود ، به شرف پاىبوس سرافرازى يافت . و در ايام توقف سهند هر روز هنگامه آراى بزم باده گسارى بودند و گاهى به شكار ماهى به تماشاى ماهر خان خرگاهى اشتغال مىنمودند .
قضا را در اين ايام طالب خان اعتماد الدوله در جهت تنشيط خاطر ، بزمى آراسته ، اغورلو خان ايشيك آقاسى باشى و جمعى از امرا را طلب داشته بود و تا نيمه شب به كشيدن بادههاى راوق « 1 » اشتغال نموده بعد از انقضاى صحبت و تفرق همصحبتان اغورلو خان به كشيك بر دربار همايون « 2 » آمده چون مقرّر چنان بود كه پيش از حضور اسم احدى از كشيك چيان نوشته نشود قبل از رفتن مشاراليه
هامش
( 1 ) . متن : رواق
( 2 ) . متن : هميون